Yãk-y n kẽng y sẽn tarã nengẽ

Afua Adwo Jectey Hesse

Soolge Wikipidiya
Afua Adwo Jectey Hesse
neda
Sex or genderfemale Tekre
Country of citizenshipGhana Tekre
Given nameAfua Tekre
Family nameHesse Tekre
Date of birth11 Bõn-biuungo kiuugu 1953 Tekre
Zĩ-ninga o rogeKumasi Tekre
SpouseAdukwei Hesse Tekre
Languages spoken, written or signedEnglish, Twi Tekre
Occupationpediatric surgeon Tekre
EmployerUniversity of Ghana Medical School Tekre
Educated atUniversity of Ghana, University of Ghana Medical School, University of Leeds, Ghana Institute of Management and Public Administration, Wesley Girls' Senior High School Tekre
Member ofMedical Women’s International Association, Royal College of Surgeons of Edinburgh, West African College of Surgeons, Ghana College of Physicians and Surgeons, The International College of Surgeons Tekre

A Afua Adwo Jectey Hesse yaa Gãna logtoɛɛga, la pag logtoɛɛg pipi sẽn paam zãmsg Gãna pʋgẽ n lebg kamb logtoɛɛga. Yʋʋmd 2010 tʋʋlg kiuugã, a lebga Gãna pipi la Afrɩka yiib-n-soab sẽn na n yɩ Medikal pagbã tẽn-tẽngã sull taoor soaba.[1][2]

Zãmsgã la zãmsgo

[tekre | teke sidgem]

A Afua Hesse roga sigr kiuug rasem piig la a ye Kumasi. A paama a karẽn-saambã kareng Wesley Girls' Senior High School sẽn be Cape Coast. Rẽ poore, a kẽnga Gãna inivɛrsite logtoɛɛmbã lekollẽ, n paam zãmsg n lebg logtoɛɛma. A yaa Royal College of Surgeons of Edinburgh (FRCSE), UK, la West African College of Surgeons (FWACS) nin-buiida, la a yaa Ghana College of Physicians and Surgeons (FFGCS) nin-buiida. A leb n yaa tẽn-zẽms logtoɛɛmb sull (FICS) nin-yende. A tara karẽn-saamb ning b sẽn boond tɩ Chartered Management Institute, London, UK, Level 8 Diploma. A leb n tara karẽn-saamb ning b sẽn boond tɩ Ghana Institute of Management and Public Administration (GIMPA) sẽn yaa b sẽn boond tɩ "Health Management Administration for Senior Health Practitioners", la karẽn-saamb ning b sẽn boond tɩ "Health Management, Planning and Policy" sẽn yaa b sẽn boond tɩ "University of Leeds".[3]

Karẽ-rãmbã

[tekre | teke sidgem]

A yaa pag sẽn paam zu-loe-kãsems wʋsgo. A yɩɩ pag a ye sẽn yɩ pipi kamb logtoɛɛg Ghana, la pag a ye sẽn yɩ pipi logtoɛɛg sẽn yi a alma mater la a yɩ logtoɛɛmb pagbã tẽn-tẽngã sull taoor soaba, sẽn yaa pipi soab sẽn kẽed ne pag sẽn yit Gana, sẽn yaa pipi tẽn-tẽngã pagbã sull sẽn be yʋʋm 91 pʋgẽ. A yaa karen-saamb sẽn zãmsd yĩn-wɩsgrã Gãna Inivɛrsite logtoɛɛmbã lekollẽ, la a tʋm tʋʋm toor-toor logtoɛɛmbã lekollẽ wã la Korle Bu Karẽng logtoɛɛmbã pʋgẽ sẽn yɩɩd yʋʋm pis-tã. A yɩɩ pag ning sẽn yɩ pipi n yɩ logtoɛɛmbã taoor soaba, logtoɛɛmbã yel-gɛtã taoor soaba, kamb logtoɛɛmbã sull taoor soaba, la Korle Bu logtor yirã taoor soaba, a Nii Otu Nartey loogr poore. A ra yaa pag ning sẽn yɩ pipi n yɩ Gãna logtoɛɛmbã sull seb-gʋlsda. A zãmsda karẽn-bi-bɛda la karẽn-bi-bɛda, Gãna inivɛrsite logtoɛɛmbã lekollẽ wã, la a yaa bãngd sẽn get logtoɛɛmbã yell sẽn be tẽns toɛy-toɛyã pʋsẽ. A maana tʋʋm wʋsg sẽn kẽed ne tʋʋm-noy sẽn kẽed ne laafɩ wã wɛɛngẽ, sẽn kẽed ne tʋʋm-noy sẽn kẽed ne tʋʋm-noy sẽn kẽed ne tʋʋm-noy sẽn kẽed ne tʋʋm-noy sẽn kẽed ne tʋʋm-noy sẽn kẽed ne laafɩ wã wɛɛngẽ. Rũndã-rũndã, a yaa a Accra College of Medicine taoor soaba, sẽn yaa Gãna sẽn yaa lekoll sẽn zãad sẽn kẽed ne logtoɛɛmbã wɛɛngẽ, la sẽn paam logtoɛɛmb a yiib-n-soabã yʋʋm 2020 wã.[4]

Sebr kẽer b sẽn yãk

[tekre | teke sidgem]

A Afua Hesse gʋlsa la a sõng n gʋlsa sɛb wʋsg sẽn tar yõod wʋsgo. A paama seb-bɛd sẽn yɩɩd pis-tã.[5]

B sẽn na n sak n deeg-a to-to

[tekre | teke sidgem]

A Afua Hesse paama zu-no-kãsems wʋsgo. Yʋʋmd 2010 soabã, b kõ-a-la b sẽn boond tɩ Millennium Excellence Award for Medical Leadership, la yʋʋmd 2017 soabã, b kõ-a-la b sẽn boond tɩ Glitz Africa Excellence in Health Award.[6]

Ned vɩɩm

[tekre | teke sidgem]

A Afua Hesse kẽe kãadem ne a Adukwei Hesse. Yẽ n naag n lugl Akra logtoɛɛmbã lekoll t'a tar kamb a naase.[7]

Sebtiise

[tekre | teke sidgem]
  1. "A Model Of Excellence : Prof. Afua Hesse's Example". Modern Ghana (in English). Retrieved 2025-07-19.
  2. Myjoyonline.com. "Ghana News - Bridging doctor- population ratio – Accra College of Medicine to our rescue". www.myjoyonline.com. Archived from the original on 2016-03-15. Retrieved 2025-07-19.
  3. "Team – OAK FOUNDATION". www.oakfoundation.org (in American English). Archived from the original on 2019-12-01. Retrieved 2025-07-19.
  4. "Home". Accra College of Medicine (in American English). Retrieved 2025-07-19.
  5. "Home". Accra College of Medicine (in American English). Retrieved 2025-07-19.
  6. "Glitz honours Ghanaian Women | Pulse Ghana". www.pulse.com.gh (in English). Retrieved 2025-07-19.
  7. "PROF AFUA ADWO JECTEY HESSE, Acting Chief Executive Officer of Korle Bu Teaching Hospital... Tells youth, "Do not Procrastinate."" (in English). Retrieved 2025-07-19.