Yãk-y n kẽng y sẽn tarã nengẽ

Anton Birlinger

Soolge Wikipidiya
Anton Birlinger
neda
Sex or gendermale Tekre
Country of citizenshipGermany Tekre
Given nameAnton Tekre
Family nameBirlinger Tekre
Date of birth14 Yuum-vẽkr kiuugu 1834 Tekre
Zĩ-ninga o rogeWurmlingen Tekre
Date of death15 Sigr kiuugu 1891 Tekre
Place of deathBonn Tekre
Languages spoken, written or signedGerman Tekre
Writing languageGerman Tekre
Occupationphilologist, germanist, theologian Tekre
EmployerUniversity of Bonn Tekre
Religion or worldviewCatholic Church Tekre
Member ofBonner Wingolf Tekre

Anton Birlinger (yʋʋmd 14 yʋʋm 1834 Wurmlingen sẽn be Rottenburg am Neckar tẽngẽ wã, n ki wã, yʋʋm 1891 yʋʋm 6 soabã, Bonn) yaa Alemãnd katolik teolog la Alemãnd bãngd yeel tɩ b pa mi a Zeova yé.

A pɩɩm vʋɩm

[tekre | teke sidgem]

A Birlinger sẽn wa n be Prussi zabrã poore, a yi Munich n kẽng Breslau Yuniõrgã, b sẽn yãk tɩ b yɩ teolozi karen-biis sẽn pa tõe n maan yel-wẽnã yĩnga, la b get-a t'a yaa Rom Katolikismã (ultramontanismã) ning sẽn da get a Zeova wã yell n yɩɩd fãa, a Johann Anton Theiner (1799-1860) la sẽn wa n wa n lebg katolik rãmbã a Joseph Hubert Reinkens la a Johann Baptist Baltzer. Yaa woto la b ra maand b sẽn da baood tɩ b bãngd bũmb nins sẽn be karẽn-biisã la b sẽn maand bũmb nins sẽn yaa tũudmã wɛɛngẽ wã: b ra baoodame tɩ b bãng tɩ b pa tõe n sak tɩ b bãng bũmb nins sẽn pa be karẽnnaama pʋgẽ wã ye.

A Birlinger kẽnga Bonn Yuniõrẽ wã, sẽn yaa kareng sẽn get b sẽn tõe n bãngd b sẽn tõe tɩ b bãngd b goamã. A sẽn yeel-a t'a wa maan woto wã, a paama a noor tɩ b zãms-a Bonn yʋʋmd 1869 wã.[1]

yaa a Simrock ne a Franz Peter Knoodt n zabd ne a sẽn na n maan katolik tũudmã toeengã. A talla sõngre ne Bonn teolozi profesɛɛr a Franz Heinrich Reusch la a Joseph Langen sẽn da bas b karen-biisã tɩ b get b yelle.[2] [3]A wa n yaa maan-kʋʋd n kẽes a toog Vatican rãmb sẽn da kɩɩsd a Zeova la b sẽn boond tɩ "Katolik rãmbã sẽn yaa pĩnd rãmbã" wã wɛɛngẽ. Yʋʋmd 1870 wã, b basa a Poll t'a wa lebg Rom-Katolik maanA -kʋʋd. Yʋʋmd 1873 tʋʋlg kiuug rasem 4 wã, a zĩnda a sẽn da yaa a Zeova Kaset rãmbã taoor n na n yãk a taoor dãmb a 29 n yɩ a taoor dãmb taoor tɩ b yãk a taoor dãmba. A Breslau ned ning a sẽn da tʋmd ne a Joseph Hubert Reinkens wã n paam n yãk a tʋʋmdã, t'a wa Bonn me, tɩ b naan lebg b bishopricã. La b sẽn wa n paas n paas a Zezi tẽedbã, a Birlinger basa a maan-kʋʋdbã tʋʋmd a sẽn da tʋmd a Zezi tẽedb rãmbã tũudumẽ wã pʋgẽ wã, baa a sẽn pa wa n yiis pʋg-paalgã wa a Reusch ne a Langen wã yĩnga. A Birlinger sẽn lebg n wa Rom a kũum zug wa a August Franzen sẽn togsã, yaa lagem-n-taar bala.

A Birlinger tʋʋmdã ra yaa gom-biis la b sẽn get b sẽn gomd ne b sẽn boond tɩ Alsazi wã wã, la b sẽn da get b sẽn boond t'a Alemannia wã (Strasbourg yʋʋmd 1400 wã poor), la b sẽn gʋlsd b sẽn da mi tɩ b gʋlsd bũmb nins sẽn be bãagã pʋgẽ, wala a Ortolf von Baierland Arzneibuch wã, la a sẽn get b tẽngã yɛl yelle.

A Birlinger tʋʋmdã ra yaa gom-biis la b sẽn get b sẽn gomd ne b sẽn boond tɩ Alsazi wã wã, la b sẽn da get b sẽn boond t'a Alemannia wã (Strasbourg yʋʋmd 1400 wã poor), la b sẽn gʋlsd b sẽn da mi tɩ b gʋlsd bũmb nins sẽn be bãagã pʋgẽ, wala a Ortolf von Baierland Arzneibuch wã, la a sẽn get b tẽngã yɛl yelle.

Sebtiise

[tekre | teke sidgem]
  1. August Franzen (1974). The Catholic Theological Faculty of Bonn in the dispute over the First Vatican Council. At the same time a contribution to the history of the origins of Old Catholicism on the Lower Rhine
  2. Anton Birlinger: From an Alsatian Pharmacopoeia of the XIV century. In: Alemannia. Magazine for language, literature and folklore of Alsace, Upper Rhine and Swabia. Vol. 10, 1882, pp. 219-232. Also in: "Ways of Research." Volume 363, Darmstadt 1982, p. 45- 59.
  3. Johannes Gottfried Mayer: On the Transmission of the 'Alsatian Pharmacopoeia'. In: Würzburg Medico-Historical Communications. Vol. 6, 1988, pp. 225-236