Anton Birlinger
Anton Birlinger (yʋʋmd 14 yʋʋm 1834 Wurmlingen sẽn be Rottenburg am Neckar tẽngẽ wã, n ki wã, yʋʋm 1891 yʋʋm 6 soabã, Bonn) yaa Alemãnd katolik teolog la Alemãnd bãngd yeel tɩ b pa mi a Zeova yé.
A pɩɩm vʋɩm
[tekre | teke sidgem]A Birlinger sẽn wa n be Prussi zabrã poore, a yi Munich n kẽng Breslau Yuniõrgã, b sẽn yãk tɩ b yɩ teolozi karen-biis sẽn pa tõe n maan yel-wẽnã yĩnga, la b get-a t'a yaa Rom Katolikismã (ultramontanismã) ning sẽn da get a Zeova wã yell n yɩɩd fãa, a Johann Anton Theiner (1799-1860) la sẽn wa n wa n lebg katolik rãmbã a Joseph Hubert Reinkens la a Johann Baptist Baltzer. Yaa woto la b ra maand b sẽn da baood tɩ b bãngd bũmb nins sẽn be karẽn-biisã la b sẽn maand bũmb nins sẽn yaa tũudmã wɛɛngẽ wã: b ra baoodame tɩ b bãng tɩ b pa tõe n sak tɩ b bãng bũmb nins sẽn pa be karẽnnaama pʋgẽ wã ye.
A Birlinger kẽnga Bonn Yuniõrẽ wã, sẽn yaa kareng sẽn get b sẽn tõe n bãngd b sẽn tõe tɩ b bãngd b goamã. A sẽn yeel-a t'a wa maan woto wã, a paama a noor tɩ b zãms-a Bonn yʋʋmd 1869 wã.[1]
yaa a Simrock ne a Franz Peter Knoodt n zabd ne a sẽn na n maan katolik tũudmã toeengã. A talla sõngre ne Bonn teolozi profesɛɛr a Franz Heinrich Reusch la a Joseph Langen sẽn da bas b karen-biisã tɩ b get b yelle.[2] [3]A wa n yaa maan-kʋʋd n kẽes a toog Vatican rãmb sẽn da kɩɩsd a Zeova la b sẽn boond tɩ "Katolik rãmbã sẽn yaa pĩnd rãmbã" wã wɛɛngẽ. Yʋʋmd 1870 wã, b basa a Poll t'a wa lebg Rom-Katolik maanA -kʋʋd. Yʋʋmd 1873 tʋʋlg kiuug rasem 4 wã, a zĩnda a sẽn da yaa a Zeova Kaset rãmbã taoor n na n yãk a taoor dãmb a 29 n yɩ a taoor dãmb taoor tɩ b yãk a taoor dãmba. A Breslau ned ning a sẽn da tʋmd ne a Joseph Hubert Reinkens wã n paam n yãk a tʋʋmdã, t'a wa Bonn me, tɩ b naan lebg b bishopricã. La b sẽn wa n paas n paas a Zezi tẽedbã, a Birlinger basa a maan-kʋʋdbã tʋʋmd a sẽn da tʋmd a Zezi tẽedb rãmbã tũudumẽ wã pʋgẽ wã, baa a sẽn pa wa n yiis pʋg-paalgã wa a Reusch ne a Langen wã yĩnga. A Birlinger sẽn lebg n wa Rom a kũum zug wa a August Franzen sẽn togsã, yaa lagem-n-taar bala.
A Birlinger tʋʋmdã ra yaa gom-biis la b sẽn get b sẽn gomd ne b sẽn boond tɩ Alsazi wã wã, la b sẽn da get b sẽn boond t'a Alemannia wã (Strasbourg yʋʋmd 1400 wã poor), la b sẽn gʋlsd b sẽn da mi tɩ b gʋlsd bũmb nins sẽn be bãagã pʋgẽ, wala a Ortolf von Baierland Arzneibuch wã, la a sẽn get b tẽngã yɛl yelle.
A Birlinger tʋʋmdã ra yaa gom-biis la b sẽn get b sẽn gomd ne b sẽn boond tɩ Alsazi wã wã, la b sẽn da get b sẽn boond t'a Alemannia wã (Strasbourg yʋʋmd 1400 wã poor), la b sẽn gʋlsd b sẽn da mi tɩ b gʋlsd bũmb nins sẽn be bãagã pʋgẽ, wala a Ortolf von Baierland Arzneibuch wã, la a sẽn get b tẽngã yɛl yelle.
Sebtiise
[tekre | teke sidgem]- ↑ August Franzen (1974). The Catholic Theological Faculty of Bonn in the dispute over the First Vatican Council. At the same time a contribution to the history of the origins of Old Catholicism on the Lower Rhine
- ↑ Anton Birlinger: From an Alsatian Pharmacopoeia of the XIV century. In: Alemannia. Magazine for language, literature and folklore of Alsace, Upper Rhine and Swabia. Vol. 10, 1882, pp. 219-232. Also in: "Ways of Research." Volume 363, Darmstadt 1982, p. 45- 59.
- ↑ Johannes Gottfried Mayer: On the Transmission of the 'Alsatian Pharmacopoeia'. In: Würzburg Medico-Historical Communications. Vol. 6, 1988, pp. 225-236