Daina Taimiņa
| Sex or gender | female |
|---|---|
| Country of citizenship | Latvia, America |
| Name in native language | Daina Taimiņa |
| Given name | Daina |
| Date of birth | 19 Sa-sik kiuugu 1954 |
| Zĩ-ninga o roge | Riga |
| Spouse | David W. Henderson |
| Languages spoken, written or signed | Russian, Latvian, English |
| Occupation | mathematician, topologist, science communicator, university teacher, visual artist |
| Employer | Cornell University |
| Educated at | University of Latvia, Riga State Gymnasium No.1 |
| Doctoral advisor | Rūsiņš Mārtiņš Freivalds |
| Magnum opus | Knitting adventures with hyperbolic planes |
| Award received | Bookseller/Diagram Prize for Oddest Title of the Year, Euler Book Prize |
| Official website | https://pi.math.cornell.edu/~dtaimina/ |
A Daina Taimiņa (sẽn dog sigr kiuug rasem piig la a nii yʋʋm tus a yi la pissi la a nii yʋʋm tus a yi la pissi la a nii)[1] yaa Latvi tẽnga bãngd sẽn kẽed ne matematiksã, la karen-saamb ning sẽn be Cornell inivɛrsite wã. A ra miame ne a sẽn naan maan modɛl sẽn tõe n dɩk makr ne zuloees nins sẽn be zuloees nins sẽn be zuloees nins sẽn be zuloees nins pʋsẽ wã.
Karengã la tʋʋm-noorã
[tekre | teke sidgem]A Taimiņa paama a karengã fãa Riga, Lɛtvi, a sẽn paam a diplome summa cum laude inivɛrsite ning sẽn be Lɛtvi wã pʋgẽ yʋʋmd 1977 wã la a baas a karen-saambã tʋʋmd sẽn yaa Theoretical Computer Science (ne a thesis advisor a Prof. Rūsiņš Mārtiņš Freivalds) sẽn maan yʋʋm 1990. Sẽn mik tɩ sodaasã ra gɩdga tɩ b pa tõe n maan tɩ b paam tɩ b wilg tɩ b yaa doktora, b pa sak tɩ b maan tɩ b wilg tɩ b yaa doktora ye. Rẽ n so t'a kẽng Minsk n tɩ wilg tɩ b yaa doktora. Yaa rẽ n kɩt t'a Taimiņa doktore wã paam n paam n yɩ Biɛlorus National Academy of Sciences Institute of Mathematics taoor soaba. A Taimiņa reega a doctoraatã (doktor nauk) matematikã wɛɛngẽ, Lɛtvi Inivɛrsite, a sẽn zãms yʋʋm 20 pʋgẽ.[2]
A Daina Taimiņa kẽnga Cornell Mathematics Department wã yʋʋm 1996 yʋʋm-sar kiuugã.
A sẽn kẽed ne matematiksã la b sẽn boond tɩ crochetingã, a yaa matematiks rãmb 24 la b sẽn boond tɩ Mathemalchemy sullã nin-yende.[3]
A Taimiņa ra segd n zãmsa geometr lekoll Cornell. A yãka yam n na n bao bũmb ning a sẽn da tagsd tɩ yaa sõma n yɩɩd a sẽn na n zãms a karen-biisã. Woto a sẽn da be ne a zakã rãmb tɩ b rɩt kiis-vẽkrã tɩ b be tɩɩs pʋʋgẽ, Pennsylvani soolmẽ wã, a ra rɩta a sẽk me koomã noore, n get a kom-pugli a yiibã sẽn zãmsd b mens koomã yũubã, la b sẽn da maand makr sẽn na n wilg b sẽn tõe n maan bũmb to-to tɩ yɩ yɩlemdã. Yaa pipi b sẽn maan ne peen-bi la peen-bi.
A karen-biisã meng yeelame tɩ modɛl-dãmbã kɩtame tɩ b vɩɩmã tall toeeng wʋsgo. B yeelame tɩ b ra "n nonga b sẽn da tõe n bãng tɩ b bãng tɩ b sẽn maan to-to tɩ b bãng tɩ b sẽn maan to-to tɩ b bãng tɩ b sẽn maan to-to tɩ b bãng tɩ b sẽn maan to-to wã yaa to-to wã". Yaa rẽ la a Taimina meng ra pa mi a sẽn sɩng n zãmsd bũmb nins sẽn tɩ loe ne yel-gɛtb sẽn yaa zũnd-zũndã, la yaa rẽ me n kɩt t'a makrã yɩ sõma woto, bala b sẽn lebg modɛl-kãens n lebg sor ning b sẽn yãk n na n wilg zũnd-zũndã sẽn yaa zũnd-zũndã.[4]
A Taimiņa TedxRiga pʋgẽ, a wilga a sẽn maan to-to n paam n bãng sẽn na n yɩlẽ n bãng n bãng tɩ bũmb yaa toore, n tõog n bãng tɩ bũmb yaa toore, tɩ kɩt t'a wa tõog n maan bũmb sẽn yaa toore. Sõsg ning a sẽn taasã pʋgẽ, a leb n wilga bũmb kẽer sẽn tɩ loe ne zũnd-zũndã, n tũnug ne a makrã, la a wilg neb kẽer sẽn da tagsd tɩ zũnd-zũndã pa zems ne matematiksã sẽn leok-a to-to.
A Taimiņa sebr sẽn yaa Crocheting Adventures with Hyperbolic Planes sɩngrẽ, a William Thurston sẽn yaa matematiksã, sẽn yaa seb-vãoog sẽn yaa makr sẽn wilgd tɩ bũmb fãa yaa bũmb a to, boola a Taimiņa makrã tɩ ⁇ sẽn be yamleoog wʋsgo ⁇ . A wilga a sẽn get-b to-to wã tɩ yaa bãmb n kɩt tɩ b tõe n wʋm matematikã sẽn pa a Euklid geometr sẽn yaa bũmb sẽn yaa to-to wã võore.[5]
A Taimiņa zãmsa a karen-saamb a David Henderson (sẽn da yaa a karen-saambã yʋʋm 1997 soabã, la sẽn wa n lebg a sɩdã) bũmb toor-toor Cornell Inivɛrsite. B wa n naaga taab n gʋlse, tɩ b wa tõog n maan b sẽn da maandã. B gʋlsa seb-biis a tãabo, tɩ b sẽn da nong n maandã yaa: "Experiencing Geometry: Euclidean and non-Euclidean with History". Yʋʋmd 2020 soabã pʋgẽ, a Taimiņa yiisa seb-kãngã a naas-n-soab sẽn yaa soog-n-meng sebre.[6]
Sebr a ye sẽn gomd a Taimiņa tʋʋm-no-paalgã yelle, sẽn be New Scientist pʋgẽ, Institute For Figuring sẽn yaa sull sẽn pa baood n na n paam yõodo sẽn be Los Angeles wã yãame, la b boola a Taimiņa t'a gom zĩ-kãnga sẽn yaa kãsenga, la a sẽn kẽed ne a sẽn kẽed ne bũmb ning sẽn be ninsabls tẽnsa pʋsẽ wã yelle.
Sebtiise
[tekre | teke sidgem]- ↑ Congress, The Library of. "Taimin̦a, Daina - LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies | Library of Congress, from LC Linked Data Service: Authorities and Vocabularies (Library of Congress)". id.loc.gov. Retrieved 2025-07-16.
- ↑ "Daima Taimina - info". pi.math.cornell.edu. Retrieved 2025-07-16.
- ↑ "Mathemalchemy's Team". Mathemalchemy (in American English). 2021-01-19. Retrieved 2025-07-16.
- ↑ Criado-Perez, Caroline (2020). Invisible women: exposing data bias in a world designed for men. London: Vintage. ISBN 978-1-78470-628-9.
- ↑ Taimina, Margaret Wertheim, David Henderson, and Daina. "Crocheting the Hyperbolic Plane: An Interview with David Henderson and Daina Taimina | Margaret Wertheim, David Henderson, and Daina Taimina". cabinetmagazine.org (in English). Retrieved 2025-07-16.
{{cite web}}: CS1 maint: multiple names: authors list (link) - ↑ Knit Theory | DiscoverMagazine.com. Archived from the original on 2019-10-09.