Yãk-y n kẽng y sẽn tarã nengẽ

Joice Mujuru

Soolge Wikipidiya
Joice Mujuru
neda
Sex or genderfemale Tekre
Country of citizenship''Zimbabwe'' Tekre
Name in native languageJoice Mujuru Tekre
Given nameJoyce Tekre
Date of birth15 Tuul-nif kiuugu 1955 Tekre
Zĩ-ninga o rogeMount Darwin Tekre
SpouseSolomon Mujuru Tekre
Occupationpolitician, minister Tekre
Position heldVice President of Zimbabwe, Minister of Information and Publicity, Member of the National Assembly of Zimbabwe, Member of the National Assembly of Zimbabwe, Member of the National Assembly of Zimbabwe Tekre
Educated atWomen's University in Africa Tekre
Member of political partyZimbabwe African National Union – Patriotic Front Tekre
Official websitehttp://www.vpmujuruoffice.gov.zw/ Tekre

Joice Runaida Mujuru (née Mugari; rog n yi yʋʋmd 1955 4/15), A Teurai Ropa Nhongo yaa Zimbabwe politik soab la politik soab sẽn yaa Zimbabwe tẽnga taoor-soab yʋʋm 2004 n tãag 2014. Sẽn deng rẽ, a yɩɩ goosneema ministɛɛr la ZANU-PF taoor-soaba. A kẽe kãadem ne a Solomon Mujuru hal t'a ki yʋʋmd 2011 wã, la a ra getame tɩ yaa a Robert Mugabe sẽn na n wa lebg a zu-soaba. La yʋʋmd 2014 wã, b sẽn yeel t'a yẽbga a Mugabe wã yĩnga, b rõd-a lame. A Mujuru sẽn da be a poorẽ wã kɩtame t'a pa le tõe n yɩ a taoor soab ye. A yii a Zeova siglgã pʋgẽ kiuug a wãn poore, t'a yaool n lugl a Zeova siglg ning a sẽn boond tɩ Zimbabwe People First party wã.

A vɩɩmã sɩngrẽ

[tekre | teke sidgem]

A Runaida Mugari rogame Zimbawe sẽn be Zimbawe soolmã sẽn be sa-noy-rɩtg pʋga pʋga, sẽn yaa Shona buud-gomd sẽn yit Korekore buud-gomdã pʋgẽ. A kẽnga Salvation Army misiõ lekoll a ye, a Howard High sẽn be Chiweshe, Mashonaland tẽn-tẽnga.

A Mujuru sẽn da tar yʋʋm piig la a nii wã, yaa a ye bal n zãms a Zeova lekollã Lusaka.[1] A sẽn paam yʋʋm a yiib lekollã poore, a yãka yam n na n kẽ Rhodesia Bush zabrã pʋgẽ. B yeelame t'a sẽn zãgs n pa zoe wã, a lʋɩɩsda helikopter ne masɩ-koglg yʋʋmd 1974 tʋʋlg kiuug rasem 17 wã. A Christopher Mutsvangwa sẽn yaa sodaas sẽn yaa soda-tũudbã taoor soaba, n yiis a wã, a kɩɩsame tɩ b pa tõe n maan bũmb ning sẽn kɩt tɩ b lʋɩ helikoptere wã ye.[2] Yʋʋmd 1975 wã, a ra yaa sodaas sigls a yiib taoor soaba. A Mujuru sẽn da tar yʋʋm 21, a ra yaa sodaas la b sẽn da kẽesd b toog Moozambiik tẽngã, n boond t'a Chimoio logtorã taoor soaba.[1]

A rɩka naam ning sẽn yaa tãb-soab a Teurai Ropa Nhongo (Shona sẽn dat n yeel tɩ " zɩɩm sẽn yaa wa ne zɩɩmã "),[3] la a lebg pʋg-paalbã taoor soaba a Mugabe ZANLA sodaasã pʋgẽ. Yʋʋmd 1977 wã, a kẽe kãadem ne a Solomon Mujuru, sẽn da boond t'a Rex Nhongo, sẽn yaa ZANLA taoor-soabã taoor-soaba. Yʋʋmd kãng menga, a lebga ZANU Kom-tĩnd sull sull sull sull a ye sẽn yaa a noorẽ wã, la a yaa tẽnga taoor lʋɩtb sull sull a to wã.[1] A politikã tʋʋm kɩtame tɩ Rhodesia bãensã kom-pugli wã bao n yõk-a, la b pa tõog ye. Yʋʋmd 1977 noob kiuug rasem 23 wã, Rhodesia sodaasã sẽn wa n be ZANLA logtor sẽn be Chimoio wã, b sẽn maan tɩ b maan Operasyon Dingo wã, b kʋ-a lame.[1] A Mujuru tõog n põs n da paam n yõk-a ye. A peega b meng koglg pʋgẽ.[4] Yʋʋmd 1978 wã, a Muruju sẽn da tar kibs kiuug a nii wã ra ket n yaa sodaas sẽn be zabr pʋgẽ. A dogame rasem a wãn poore.[1]

A sã n wa lebg n wa be zabrã poore, b pa mi a yʋʋr sẽn yitẽ wã la a yʋʋrã sẽn yaa a soaba ye. A ma wã sẽn da sõs ne a roogã pʋga Darwin roogẽ wã, a sẽn da kõ seb-kãngã sɛbã, a goma ne sɛbã la sɛb bãngd a Robert Mukondiwa, t'a wilg-a t'a Joice yaa yʋʋr a sẽn dɩk a zabrã sasa. B ra yet-a lame t'a yʋʋr la a Runaida, t'a ba wã yʋʋr la a ma-bi-poak yʋʋr sẽn da ket n be wã.

Mujurã vɩɩ pʋʋg sẽn tar zĩ-zĩis 14 la a yaa Alamein Farm, sẽn be Harare wã rɩtgẽ wã, tɩ bʋ-kaoodb sẽn yaa kãseng n kaood Zimbabwe wã wilgame tɩ b rɩka pʋʋg soab n pa reeg-a ye.[5]

Politiki tʋʋmde

[tekre | teke sidgem]

Yʋʋmd 1980 wã, a Mujuru sẽn paam a yembrã, a lebga ministɛɛr sẽn yaa sull sẽn pa ta a ye, sẽn kẽed ne yɩɩlã, la a lebg ministɛɛr sẽn kẽed n get b zagsã la b sẽn maand bũmbu. A sẽn wa n lebg koe-moondã poore, a ra pa segd n kẽng lekollã ye.

A sẽn yaa Telekoɛɛmbã ministɛɛrã, a maana sẽn tõe n gɩdg a Strive Masiyiwa t'a pa le tõe n lugl a pa-tɩrga telefõn-dãmb sull a ye sẽn boond tɩ Econet ye.[6] A Masiyiwa ra paama sor t'a ra na n koos a raab nins a sẽn tall n wa n yiisdã ne a taabã. Yʋʋmd 1997 tʋʋlg rasem 24 wã, a Mujuru yãka yam n na n kõ a Zimbawe wã telefõn-dãmb a yiib-n-soabã tɩ Zaire wã neb sẽn da pa mi n deeg-a wã, a Telecel,[7] n bas a Masiyiwa. Zaire wã sullã ra naagda a sɩd a Salomo la a zu-soaba Leo. A Masiyiwa sẽn wa n wa n zabd ne b sẽn na n kao bʋʋdã n kaoos n wa paam a raab yʋʋmd 1997 yʋʋm-sar kiuugã pʋgẽ wã, a paama a raab n na n kẽng n kẽng tẽn-tẽngã.

Vice-President

[tekre | teke sidgem]

ZANU-PF pagb sullã yãka yam n na n yãk pag n yɩ a taoor soab pʋɩɩrã, a Simon Muzenda kũumã poore.

A Mugabe sakame tɩ ZANU-PF sull ning a Mujuru sɩd sẽn yaa a zu-soaba, a sodaas a Solomon Mujuru sẽn lʋɩt taoorã bas-a t'a kõ pag a yiib-n-soabã tʋʋmde. A kɩtame tɩ b bas a Emmerson Mnangagwa sẽn yaa parlamentã taoor soab ning b sẽn getã. ZANU-PF sẽn lebg n wa n be wã, Zimbabwe Broadcasting Corporation bool-a lame tɩ "kẽngã zã".[8]

A Mujuru rɩka a naam n yɩ Zimbabwe tẽnga taoor soab naaba yʋʋmd 2004 yʋʋm kiuug rasem 6 soabã.[9]

A Mujuru yɩɩ ZANU-PF sẽn yãk a soab tɩ a na n zĩnd Burkĩna Faso tẽnga pʋga, Darwin West tẽnga pʋga. Sã n yaa ne sõss nins sẽn be sɛb nins sẽn be wã,[10] a paama vot 13 236 ne a Gora Madzudzo sẽn yaa Motion for Democratic Change (MDC) sẽn lʋɩt taoor ne a Morgan Tsvangirai wã n paam n kõ a vot 13 236 n yaool n kõ a sẽn yaa 1792. Woto kɩɩsame MDC sẽn da yeel tɩ Mujuru pa le tar a zĩiga ye.[11] A Mugabe sẽn yãk a menga, a le lebga tẽnga taoor soaba, la a wa n zĩndame n na n yɩ tẽnga taoor soaba.[12]

A yaa Etazĩni sẽn da kẽes a meng bãens a zugu.[13]

A Joice Mujuru ra tara sor n na n koos sãnem sẽn ta to tãn 3.5 ne Kongo Demokrasã Republik n kõ Erop ned sẽn pa tũud ne Erop ninsaasã sẽn yaa a soabã.[14]

A vɩɩ Alamein Farm pʋgẽ, sẽn yaa tʋʋm sẽn tar yõod wʋsg la sẽn tar yõod wʋsgo, sẽn paam n yiis-a b sẽn pa rat n deeg a Zeova wã pʋgẽ, a Guy Watson-Smith sẽn maan tẽng toeengã pʋgẽ yʋʋmd 2001 wã, wa Zimbabwe bʋ-kaoodb sẽn maan bʋʋd ne tẽns a taab bʋʋdã sẽn yã wã. Yʋʋmd 2001 wã,[15] a Mujuru zakã neb n yɩ pipi bʋ-kaoodb sẽn na n zab ne a Mugabe sull sẽn kẽed ne tẽnga la paoong sẽn pa yɩ a Zeova Kaset rãmbã. A Zimbawe bʋ-kaoodb sẽn yaa kãsmã yeelame tɩ b sẽn deeg a Alamein Farmã pa zems ne noy ye.[16][17]

A Mujuru ra getame tɩ yaa a Mugabe sẽn tõe n wa lebg a poorẽ soaba, n na n zab ne a Emmerson Mnangagwa. A paama a politikã taoor dãmb, a central komɛtã la a prezidiimã, la a provense wã sull ning sẽn get politikã yellã. A paama Zimbabwe nebã fãa sõngr me, a sẽn yãk a nin-buiidã sẽn na n yɩ a poorẽ dãmba n na n sõng a kom-bɩɩsã sullã. La b ra tẽedame tɩ b na n yɩɩg n kɩɩs a naamã yʋʋmd 2014 yʋʋm-sar kiuugã kongrẽ wã, tɩ b ra tẽed tɩ b naaga politikã la b naaga kom-tĩnd ning fãa sẽn na n lebg n yãk-a.[18]

A sẽn digd-a n yiis tẽngã la b sẽn yãkd politikã

[tekre | teke sidgem]

Yʋʋmd 2014 wã saabẽ, b sẽn da be a Mujuru wã, b sẽn yeel t'a yẽ n maan zab ne a Mugabe wã kɩtame t'a lebg ZANU-PF poorẽ soaba. A sẽn da wa n be a Zeova Kaset rãmbã taoorẽ wã, a pa le yãnd a meng ye. A Mujuru sẽn da yiis a tʋʋm-kãnga daar a ye wã, a goma a sẽn maan bũmb ning yʋʋm-sar kiuug rasem 9 wã yelle. A yeelame tɩ a sẽn yeel tɩ a maana bũmb a Mugabe poorẽ wã yaa "kɩɩsd-m-meng".[19]

Yʋʋmd 2014 yʋʋm-nif kiuug rasem 10 soabã, a Mugabe yãka a Mujuru sẽn da yaa a ra-teedã sẽn yaa a raasẽ wã, a Emmerson Mnangagwa, t'a wa lebg a taoor-soab-n-soaba.

A Mujuru paama sor ZANU-PF yʋʋmd 2015 4 rasem 3 wã,[20][21] la a yaool n wa n sigla Zimbabwe People First party, sẽn na yɩl n kɩɩs ZANU- PF.[22] Yʋʋmd 2017 soabã pʋgẽ, a sẽn yiis Zimbabwe People First party wã taoor dãmb a yopoe wã poore, a toeem a yʋʋr n lebg National People's Party, b sẽn yiis-b wã sẽn wa n kɩɩs tɩ b tara naam ning b sẽn boond tɩ Zimbabwe People First wã.[23] A Joice Mujuru sigla lagem-n-taar ne sull 20 sẽn yaa sull sull sull sull sẽn na n wa n yãk yʋʋm 2018 wã. B ra tẽedame tɩ rẽ yaa a Tsvangirai sẽn na n kõ a MDC sullã pãng sẽn na n kɩt tɩ a tõog n maan koabg taablẽ wã. A Lucia Matibenga sẽn lʋɩt taoor ne a People's Democratic Party (PDP), a Dumiso Dabengwa Zapu la a NPP wã wilga b sẽn maan taab n na n zab ne Zanu PF wã Matabeleland yʋʋm 2018 wã na-kẽndre. Zapu, NPP la PDP taoor dãmb yeelame tɩ b pa na n zab taab n paam b pʋɩtbã zĩiga Matabelelandẽ ye, n yaool n wilg tɩ "soabã ket n yaa pukame" ne zab-kaoodb a taab sẽn na n naag taab n na n maan taab n na yɩl n tõog n maan zood ne taaba.[24]

A ra yaa kandida 23 nins sẽn da na n yɩ prezida wã sʋka.[25]

Tʋʋm nins a sẽn tallã

[tekre | teke sidgem]
  • Minister of Community Development and Women's Affairs (1980–85)
  • Minister of State in the Prime Minister's Office (1985–88)
  • Minister of Community Development, Cooperatives and Women's Affairs (1988–92)
  • Resident Minister and Governor for Mashonaland Central (1992–96)
  • Minister of Information, Post and Telecommunication (1996–97)
  • Minister of Rural Resources and Water Development (1997–2004)
  • First Vice-President of Zimbabwe (2004–14)

Sebtiise

[tekre | teke sidgem]
  1. 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Janda, Lance (2004-01). Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women (review). Vol. 68. pp. 240–241. doi:10.1353/jmh.2003.0387. ISSN 1543-7795. {{cite book}}: Check date values in: |date= (help)
  2. admin (2014-12-01). "VP Mujuru stole my picture: War veteran". herald (in American English). Retrieved 2025-08-01.
  3. Harrison, Elaine (2004-09-23). Wintringham [née Longbottom], Margaret (1879–1955), politician. Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
  4. Appendices. I.B. Tauris. 2011.
  5. Profile: The Mujuru couple (in British English). 2009-02-24.
  6. "ZA*NOW March 24 1997". www.chico.mweb.co.za. Archived from the original on 2005-04-14. Retrieved 2025-08-01.
  7. http://www.btimes.co.za/98/1018/world/world03.htm
  8. Mugabe moves against party rivals (in British English). 2004-12-01.
  9. "Youth and migration". www.thenewhumanitarian.org (in English). 2007-02-06. Retrieved 2025-08-01.
  10. "allAfrica.com: Zimbabwe: Zanu-PF Names Poll Candidates (Page 1 of 8)". allafrica.com. Archived from the original on 2008-02-19. Retrieved 2025-08-01.
  11. http://www.newzimbabwe.com/pages/electoral204.17985.html
  12. "人民网--404页面". www.people.cn. Retrieved 2025-08-01.
  13. "ZWNEWS.com - linking the world to Zimbabwe". www.zwnews.com. Archived from the original on 2012-07-16. Retrieved 2025-08-01.
  14. Zimbabwe 'illegal gold sale bid' (in British English). 2009-02-24.
  15. "This is London Magazine". This is London Magazine (in American English). Retrieved 2025-08-01.
  16. "Evicted farmer sues for return of £2m assets". The Telegraph (in English). 2001-12-24. Retrieved 2025-08-01.
  17. https://archive.today/20120914142124/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-541448-britain-must-act-on-zimbabwe.do
  18. "Wayback Machine" (PDF). www.crisisgroup.org. Archived from the original (PDF) on 2016-06-07. Retrieved 2025-08-01.
  19. Dzirutwe, MacDonald (2014-12-09). Zimbabwe's Mugabe fires deputy, seven ministers (in American English).
  20. Zimbabwe ruling party expels Mugabe rival Joyce Mujuru (in British English). 2015-04-03.
  21. "TimesLIVE". TimesLIVE (in English). Archived from the original on 2024-12-03. Retrieved 2025-08-01.
  22. Johannesburg, Peta Thornycroft in (2015-09-08). "Robert Mugabe's new opponent: his 'daughter' Joice Mujuru". The Telegraph (in English). Retrieved 2025-08-01.
  23. admin (2017-03-03). "LATEST: Mujuru changes party name to National People's Party". herald (in American English). Retrieved 2025-08-01.
  24. Standard, The. "Mujuru, Biti, Dabengwa form own coalition". NewsDay (in English). Retrieved 2025-08-01.
  25. "Mujuru promises to leave no stone unturned in finding missing Mugabe critic". News24 (in American English). Retrieved 2025-08-01.