Joice Mujuru
| Sex or gender | female |
|---|---|
| Country of citizenship | ''Zimbabwe'' |
| Name in native language | Joice Mujuru |
| Given name | Joyce |
| Date of birth | 15 Tuul-nif kiuugu 1955 |
| Zĩ-ninga o roge | Mount Darwin |
| Spouse | Solomon Mujuru |
| Occupation | politician, minister |
| Position held | Vice President of Zimbabwe, Minister of Information and Publicity, Member of the National Assembly of Zimbabwe, Member of the National Assembly of Zimbabwe, Member of the National Assembly of Zimbabwe |
| Educated at | Women's University in Africa |
| Member of political party | Zimbabwe African National Union – Patriotic Front |
| Official website | http://www.vpmujuruoffice.gov.zw/ |
Joice Runaida Mujuru (née Mugari; rog n yi yʋʋmd 1955 4/15), A Teurai Ropa Nhongo yaa Zimbabwe politik soab la politik soab sẽn yaa Zimbabwe tẽnga taoor-soab yʋʋm 2004 n tãag 2014. Sẽn deng rẽ, a yɩɩ goosneema ministɛɛr la ZANU-PF taoor-soaba. A kẽe kãadem ne a Solomon Mujuru hal t'a ki yʋʋmd 2011 wã, la a ra getame tɩ yaa a Robert Mugabe sẽn na n wa lebg a zu-soaba. La yʋʋmd 2014 wã, b sẽn yeel t'a yẽbga a Mugabe wã yĩnga, b rõd-a lame. A Mujuru sẽn da be a poorẽ wã kɩtame t'a pa le tõe n yɩ a taoor soab ye. A yii a Zeova siglgã pʋgẽ kiuug a wãn poore, t'a yaool n lugl a Zeova siglg ning a sẽn boond tɩ Zimbabwe People First party wã.
A vɩɩmã sɩngrẽ
[tekre | teke sidgem]A Runaida Mugari rogame Zimbawe sẽn be Zimbawe soolmã sẽn be sa-noy-rɩtg pʋga pʋga, sẽn yaa Shona buud-gomd sẽn yit Korekore buud-gomdã pʋgẽ. A kẽnga Salvation Army misiõ lekoll a ye, a Howard High sẽn be Chiweshe, Mashonaland tẽn-tẽnga.
A Mujuru sẽn da tar yʋʋm piig la a nii wã, yaa a ye bal n zãms a Zeova lekollã Lusaka.[1] A sẽn paam yʋʋm a yiib lekollã poore, a yãka yam n na n kẽ Rhodesia Bush zabrã pʋgẽ. B yeelame t'a sẽn zãgs n pa zoe wã, a lʋɩɩsda helikopter ne masɩ-koglg yʋʋmd 1974 tʋʋlg kiuug rasem 17 wã. A Christopher Mutsvangwa sẽn yaa sodaas sẽn yaa soda-tũudbã taoor soaba, n yiis a wã, a kɩɩsame tɩ b pa tõe n maan bũmb ning sẽn kɩt tɩ b lʋɩ helikoptere wã ye.[2] Yʋʋmd 1975 wã, a ra yaa sodaas sigls a yiib taoor soaba. A Mujuru sẽn da tar yʋʋm 21, a ra yaa sodaas la b sẽn da kẽesd b toog Moozambiik tẽngã, n boond t'a Chimoio logtorã taoor soaba.[1]
A rɩka naam ning sẽn yaa tãb-soab a Teurai Ropa Nhongo (Shona sẽn dat n yeel tɩ " zɩɩm sẽn yaa wa ne zɩɩmã "),[3] la a lebg pʋg-paalbã taoor soaba a Mugabe ZANLA sodaasã pʋgẽ. Yʋʋmd 1977 wã, a kẽe kãadem ne a Solomon Mujuru, sẽn da boond t'a Rex Nhongo, sẽn yaa ZANLA taoor-soabã taoor-soaba. Yʋʋmd kãng menga, a lebga ZANU Kom-tĩnd sull sull sull sull a ye sẽn yaa a noorẽ wã, la a yaa tẽnga taoor lʋɩtb sull sull a to wã.[1] A politikã tʋʋm kɩtame tɩ Rhodesia bãensã kom-pugli wã bao n yõk-a, la b pa tõog ye. Yʋʋmd 1977 noob kiuug rasem 23 wã, Rhodesia sodaasã sẽn wa n be ZANLA logtor sẽn be Chimoio wã, b sẽn maan tɩ b maan Operasyon Dingo wã, b kʋ-a lame.[1] A Mujuru tõog n põs n da paam n yõk-a ye. A peega b meng koglg pʋgẽ.[4] Yʋʋmd 1978 wã, a Muruju sẽn da tar kibs kiuug a nii wã ra ket n yaa sodaas sẽn be zabr pʋgẽ. A dogame rasem a wãn poore.[1]
A sã n wa lebg n wa be zabrã poore, b pa mi a yʋʋr sẽn yitẽ wã la a yʋʋrã sẽn yaa a soaba ye. A ma wã sẽn da sõs ne a roogã pʋga Darwin roogẽ wã, a sẽn da kõ seb-kãngã sɛbã, a goma ne sɛbã la sɛb bãngd a Robert Mukondiwa, t'a wilg-a t'a Joice yaa yʋʋr a sẽn dɩk a zabrã sasa. B ra yet-a lame t'a yʋʋr la a Runaida, t'a ba wã yʋʋr la a ma-bi-poak yʋʋr sẽn da ket n be wã.
Mujurã vɩɩ pʋʋg sẽn tar zĩ-zĩis 14 la a yaa Alamein Farm, sẽn be Harare wã rɩtgẽ wã, tɩ bʋ-kaoodb sẽn yaa kãseng n kaood Zimbabwe wã wilgame tɩ b rɩka pʋʋg soab n pa reeg-a ye.[5]
Politiki tʋʋmde
[tekre | teke sidgem]Yʋʋmd 1980 wã, a Mujuru sẽn paam a yembrã, a lebga ministɛɛr sẽn yaa sull sẽn pa ta a ye, sẽn kẽed ne yɩɩlã, la a lebg ministɛɛr sẽn kẽed n get b zagsã la b sẽn maand bũmbu. A sẽn wa n lebg koe-moondã poore, a ra pa segd n kẽng lekollã ye.
A sẽn yaa Telekoɛɛmbã ministɛɛrã, a maana sẽn tõe n gɩdg a Strive Masiyiwa t'a pa le tõe n lugl a pa-tɩrga telefõn-dãmb sull a ye sẽn boond tɩ Econet ye.[6] A Masiyiwa ra paama sor t'a ra na n koos a raab nins a sẽn tall n wa n yiisdã ne a taabã. Yʋʋmd 1997 tʋʋlg rasem 24 wã, a Mujuru yãka yam n na n kõ a Zimbawe wã telefõn-dãmb a yiib-n-soabã tɩ Zaire wã neb sẽn da pa mi n deeg-a wã, a Telecel,[7] n bas a Masiyiwa. Zaire wã sullã ra naagda a sɩd a Salomo la a zu-soaba Leo. A Masiyiwa sẽn wa n wa n zabd ne b sẽn na n kao bʋʋdã n kaoos n wa paam a raab yʋʋmd 1997 yʋʋm-sar kiuugã pʋgẽ wã, a paama a raab n na n kẽng n kẽng tẽn-tẽngã.
Vice-President
[tekre | teke sidgem]ZANU-PF pagb sullã yãka yam n na n yãk pag n yɩ a taoor soab pʋɩɩrã, a Simon Muzenda kũumã poore.
A Mugabe sakame tɩ ZANU-PF sull ning a Mujuru sɩd sẽn yaa a zu-soaba, a sodaas a Solomon Mujuru sẽn lʋɩt taoorã bas-a t'a kõ pag a yiib-n-soabã tʋʋmde. A kɩtame tɩ b bas a Emmerson Mnangagwa sẽn yaa parlamentã taoor soab ning b sẽn getã. ZANU-PF sẽn lebg n wa n be wã, Zimbabwe Broadcasting Corporation bool-a lame tɩ "kẽngã zã".[8]
A Mujuru rɩka a naam n yɩ Zimbabwe tẽnga taoor soab naaba yʋʋmd 2004 yʋʋm kiuug rasem 6 soabã.[9]
A Mujuru yɩɩ ZANU-PF sẽn yãk a soab tɩ a na n zĩnd Burkĩna Faso tẽnga pʋga, Darwin West tẽnga pʋga. Sã n yaa ne sõss nins sẽn be sɛb nins sẽn be wã,[10] a paama vot 13 236 ne a Gora Madzudzo sẽn yaa Motion for Democratic Change (MDC) sẽn lʋɩt taoor ne a Morgan Tsvangirai wã n paam n kõ a vot 13 236 n yaool n kõ a sẽn yaa 1792. Woto kɩɩsame MDC sẽn da yeel tɩ Mujuru pa le tar a zĩiga ye.[11] A Mugabe sẽn yãk a menga, a le lebga tẽnga taoor soaba, la a wa n zĩndame n na n yɩ tẽnga taoor soaba.[12]
A yaa Etazĩni sẽn da kẽes a meng bãens a zugu.[13]
A Joice Mujuru ra tara sor n na n koos sãnem sẽn ta to tãn 3.5 ne Kongo Demokrasã Republik n kõ Erop ned sẽn pa tũud ne Erop ninsaasã sẽn yaa a soabã.[14]
A vɩɩ Alamein Farm pʋgẽ, sẽn yaa tʋʋm sẽn tar yõod wʋsg la sẽn tar yõod wʋsgo, sẽn paam n yiis-a b sẽn pa rat n deeg a Zeova wã pʋgẽ, a Guy Watson-Smith sẽn maan tẽng toeengã pʋgẽ yʋʋmd 2001 wã, wa Zimbabwe bʋ-kaoodb sẽn maan bʋʋd ne tẽns a taab bʋʋdã sẽn yã wã. Yʋʋmd 2001 wã,[15] a Mujuru zakã neb n yɩ pipi bʋ-kaoodb sẽn na n zab ne a Mugabe sull sẽn kẽed ne tẽnga la paoong sẽn pa yɩ a Zeova Kaset rãmbã. A Zimbawe bʋ-kaoodb sẽn yaa kãsmã yeelame tɩ b sẽn deeg a Alamein Farmã pa zems ne noy ye.[16][17]
A Mujuru ra getame tɩ yaa a Mugabe sẽn tõe n wa lebg a poorẽ soaba, n na n zab ne a Emmerson Mnangagwa. A paama a politikã taoor dãmb, a central komɛtã la a prezidiimã, la a provense wã sull ning sẽn get politikã yellã. A paama Zimbabwe nebã fãa sõngr me, a sẽn yãk a nin-buiidã sẽn na n yɩ a poorẽ dãmba n na n sõng a kom-bɩɩsã sullã. La b ra tẽedame tɩ b na n yɩɩg n kɩɩs a naamã yʋʋmd 2014 yʋʋm-sar kiuugã kongrẽ wã, tɩ b ra tẽed tɩ b naaga politikã la b naaga kom-tĩnd ning fãa sẽn na n lebg n yãk-a.[18]
A sẽn digd-a n yiis tẽngã la b sẽn yãkd politikã
[tekre | teke sidgem]Yʋʋmd 2014 wã saabẽ, b sẽn da be a Mujuru wã, b sẽn yeel t'a yẽ n maan zab ne a Mugabe wã kɩtame t'a lebg ZANU-PF poorẽ soaba. A sẽn da wa n be a Zeova Kaset rãmbã taoorẽ wã, a pa le yãnd a meng ye. A Mujuru sẽn da yiis a tʋʋm-kãnga daar a ye wã, a goma a sẽn maan bũmb ning yʋʋm-sar kiuug rasem 9 wã yelle. A yeelame tɩ a sẽn yeel tɩ a maana bũmb a Mugabe poorẽ wã yaa "kɩɩsd-m-meng".[19]
Yʋʋmd 2014 yʋʋm-nif kiuug rasem 10 soabã, a Mugabe yãka a Mujuru sẽn da yaa a ra-teedã sẽn yaa a raasẽ wã, a Emmerson Mnangagwa, t'a wa lebg a taoor-soab-n-soaba.
A Mujuru paama sor ZANU-PF yʋʋmd 2015 4 rasem 3 wã,[20][21] la a yaool n wa n sigla Zimbabwe People First party, sẽn na yɩl n kɩɩs ZANU- PF.[22] Yʋʋmd 2017 soabã pʋgẽ, a sẽn yiis Zimbabwe People First party wã taoor dãmb a yopoe wã poore, a toeem a yʋʋr n lebg National People's Party, b sẽn yiis-b wã sẽn wa n kɩɩs tɩ b tara naam ning b sẽn boond tɩ Zimbabwe People First wã.[23] A Joice Mujuru sigla lagem-n-taar ne sull 20 sẽn yaa sull sull sull sull sẽn na n wa n yãk yʋʋm 2018 wã. B ra tẽedame tɩ rẽ yaa a Tsvangirai sẽn na n kõ a MDC sullã pãng sẽn na n kɩt tɩ a tõog n maan koabg taablẽ wã. A Lucia Matibenga sẽn lʋɩt taoor ne a People's Democratic Party (PDP), a Dumiso Dabengwa Zapu la a NPP wã wilga b sẽn maan taab n na n zab ne Zanu PF wã Matabeleland yʋʋm 2018 wã na-kẽndre. Zapu, NPP la PDP taoor dãmb yeelame tɩ b pa na n zab taab n paam b pʋɩtbã zĩiga Matabelelandẽ ye, n yaool n wilg tɩ "soabã ket n yaa pukame" ne zab-kaoodb a taab sẽn na n naag taab n na n maan taab n na yɩl n tõog n maan zood ne taaba.[24]
A ra yaa kandida 23 nins sẽn da na n yɩ prezida wã sʋka.[25]
Tʋʋm nins a sẽn tallã
[tekre | teke sidgem]- Minister of Community Development and Women's Affairs (1980–85)
- Minister of State in the Prime Minister's Office (1985–88)
- Minister of Community Development, Cooperatives and Women's Affairs (1988–92)
- Resident Minister and Governor for Mashonaland Central (1992–96)
- Minister of Information, Post and Telecommunication (1996–97)
- Minister of Rural Resources and Water Development (1997–2004)
- First Vice-President of Zimbabwe (2004–14)
Sebtiise
[tekre | teke sidgem]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 1.4 Janda, Lance (2004-01). Amazons to Fighter Pilots: A Biographical Dictionary of Military Women (review). Vol. 68. pp. 240–241. doi:10.1353/jmh.2003.0387. ISSN 1543-7795.
{{cite book}}: Check date values in:|date=(help) - ↑ admin (2014-12-01). "VP Mujuru stole my picture: War veteran". herald (in American English). Retrieved 2025-08-01.
- ↑ Harrison, Elaine (2004-09-23). Wintringham [née Longbottom], Margaret (1879–1955), politician. Oxford Dictionary of National Biography. Oxford University Press.
- ↑ Appendices. I.B. Tauris. 2011.
- ↑ Profile: The Mujuru couple (in British English). 2009-02-24.
- ↑ "ZA*NOW March 24 1997". www.chico.mweb.co.za. Archived from the original on 2005-04-14. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ http://www.btimes.co.za/98/1018/world/world03.htm
- ↑ Mugabe moves against party rivals (in British English). 2004-12-01.
- ↑ "Youth and migration". www.thenewhumanitarian.org (in English). 2007-02-06. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ "allAfrica.com: Zimbabwe: Zanu-PF Names Poll Candidates (Page 1 of 8)". allafrica.com. Archived from the original on 2008-02-19. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ http://www.newzimbabwe.com/pages/electoral204.17985.html
- ↑ "人民网--404页面". www.people.cn. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ "ZWNEWS.com - linking the world to Zimbabwe". www.zwnews.com. Archived from the original on 2012-07-16. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ Zimbabwe 'illegal gold sale bid' (in British English). 2009-02-24.
- ↑ "This is London Magazine". This is London Magazine (in American English). Retrieved 2025-08-01.
- ↑ "Evicted farmer sues for return of £2m assets". The Telegraph (in English). 2001-12-24. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ https://archive.today/20120914142124/http://www.thisislondon.co.uk/news/article-541448-britain-must-act-on-zimbabwe.do
- ↑ "Wayback Machine" (PDF). www.crisisgroup.org. Archived from the original (PDF) on 2016-06-07. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ Dzirutwe, MacDonald (2014-12-09). Zimbabwe's Mugabe fires deputy, seven ministers (in American English).
- ↑ Zimbabwe ruling party expels Mugabe rival Joyce Mujuru (in British English). 2015-04-03.
- ↑ "TimesLIVE". TimesLIVE (in English). Archived from the original on 2024-12-03. Retrieved 2025-08-01.
- ↑ Johannesburg, Peta Thornycroft in (2015-09-08). "Robert Mugabe's new opponent: his 'daughter' Joice Mujuru". The Telegraph (in English). Retrieved 2025-08-01.
- ↑ admin (2017-03-03). "LATEST: Mujuru changes party name to National People's Party". herald (in American English). Retrieved 2025-08-01.
- ↑ Standard, The. "Mujuru, Biti, Dabengwa form own coalition". NewsDay (in English). Retrieved 2025-08-01.
- ↑ "Mujuru promises to leave no stone unturned in finding missing Mugabe critic". News24 (in American English). Retrieved 2025-08-01.