Koyo Kouoh
| Sex or gender | female |
|---|---|
| Country of citizenship | Cameroon, Switzerland |
| Given name | Koyo |
| Family name | Kouoh |
| Date of birth | 24 Yuum-sar kiuugu 1967 |
| Zĩ-ninga o roge | Douala |
| Date of death | 10 Sig-noy kiuugu 2025 |
| Place of death | Basel |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Occupation | curator, exhibition curator |
| Field of work | exhibition curation, modern art, contemporary art |
| Employer | Zeitz Museum of Contemporary Art Africa |
| Position held | museum director, director |
| Work location | Dakar, Cape Town |
| Significant event | Venice Biennale |
Koyo Kouoh (tʋʋmd kiuug rasem 24 yʋʋm 1967 - yʋʋm yʋʋm 2025) yaa Kamerõ-Swisis tẽnga minim minim minim minim sẽn zãad n yaa minim minim minim ning sẽn be Zayts Museum of Contemporary Art Africa sẽn be Cape Town, Afirik Kibar soolmẽ wã, yʋʋm 2019 n sɩng n yaa minim ning sẽn zãad ne minim minim minim nins sẽn be zĩig ning sẽn zãada.[1][2] Yʋʋmd 2015 soabã pʋgẽ, The New York Times wilgame t'a yaa "Afrika tẽnga sẽn tar minim n maand minimã la a sẽn maand minimã"[3] la yʋʋmd 2014 n tãag yʋʋm 2022 wã, ArtReview n yãk-a tɩ b yaa nin-buiidã sẽn tar pãng wʋsg sẽn be dũniyã pʋgẽ wã sʋka.[4]
A Kouoh bɩɩ Kamerun, la sẽn wa n wa n zĩnd-a wã, a zĩnda Swisri. A sẽn lebg nin-tũusgẽ, a kolga Dakar, Senegal, n na n maan fɩtɛɛr sẽn na yɩl n tõog n yɩ fɩtɩɩr ning sẽn na n yɩ a soaba, la a lugl fɩtɩr ning sẽn yaa fɩtʋʋr ning sẽn get fɩtɛr ning sẽn getẽ, la fɩtẽr ning sẽn boond tɩ RAW Material Company. Yʋʋmd 2019 wã, b yãka a Zeitz Art Museum of Contemporary Art Africa sẽn yaa b sẽn da wa n yikã, sẽn be Cape Town, Afirik Dĩngda, tɩ b yɩ a taoor soaba. A "paasa b sẽn na n wilg tɩ b yaa nin-buiidã sẽn get b sẽn get b kongrã yelle, n sõng b sẽn get a Afrika wã la b sẽn getẽ wã". A yaa b sẽn yãk-a tɩ yɩ a Venise Biennal yʋʋm 2026 wã taoor soaba hal tɩ ta a kibra sẽn yɩ to-to yʋʋmd 2025 soabã. [5][6][7]
A Viim singre la kaorengo
[tekre | teke sidgem]A Koyo Kouoh dogame yʋʋmd 1967 yʋʋm-sar kiuug rasem 24 wã, [8] Douala, Kamerun. [9][10] A zĩnda Douala hal n ta a yʋʋm 13 la a kolga ne a zakã rãmb Zurich, Swis, n zĩnd be yʋʋm piig la pʋɩ-sʋk sẽn pʋgdã.[9][2] A zãmsda zakã zãmgsg la bãnkã wɛɛngẽ Zurich, la a zãmsda kulturã zãmgã Frans.[3][11] A ra gomda Frans, Alemã, Ingliz la Itali. [3]
A Margaret Busby sẽn gʋls yʋʋmd 1992 wã sebr ning sẽn yaa "Afrique des filles: une anthologie internationale des mots et des écrits de femmes d'origine africaine" wã n sõng-a lame. A Kouoh sɩngame n tik a yam n gʋls la a tik a sẽn dat n gʋls bũmb ninsã.[10][11][12]A sẽn wa n tẽeg tɩ " [Tõndã] ra yaa tɩlae ne m bãngrã sẽn wilgd tɩ m tõe n maan bũmb nins sẽn yaa bũmbu.[13] Sẽn yɩɩd fãa, m ra segd n maana pagb sẽn tar pãng la b koɛɛgã sẽn tar yõodã. D sẽn vɩ Alemand buud-gomd pʋgẽ, tɩ b pa wʋmd Afirik nebã koɛɛg wʋsg ye, m yãka yam n na n maan sɛb-gʋlsd sẽn na yɩl n maan bũmb ning a Busby sẽn maan ne gom-biisdã buud-gomdã pʋgẽ wã". Yʋʋmd 1994 wã, a Kouoh me kɩtame tɩ b yiis "Töchter Afrikas", sẽn yaa Afirik kom-biis nins sẽn gomd Alemand buud goamẽ wã saam-biis sẽn yitẽ.[14]
Yʋʋmd a sẽn pʋgdã, a kẽnga Dakar, Senegal, n na n sõs ne filim-gʋlsdã Ousmane Sembène. [9][2]
A Curotirial tuuma
[tekre | teke sidgem]A Kouoh sɩngame n yaa Amerika konsulaatã nin-buiidã la a yaa nin-vɩɩs sẽn pa tar b mens ye. [2] Yʋʋmd 2000 wã, a yãa Afirik Kibɩt artist Tracey Rose la Nigeri-Belgi artist Otobong Nkanga, b yiibã fãa la a Kouoh na n yã n zĩnd n wilg b sẽn na n wa n maan yɩɩr wʋsg beoog-daare. [9]Yʋʋmd 2001 la 2003 wã, a Kouoh yɩɩ saam-bi-bi-tʋʋmd-gʋlsdã a Simon Njami sẽn zĩnd Mali wã, n na n wilg b sẽn na n maan fotã sẽn yaa b sẽn maand b to-to wã. [9]A sõngame me tɩ b toeem la a tʋm a tʋʋmdã ne Dakar Biennale wã yʋʋmd 2000 n tãag yʋʋmd 2004.[3][15]
Yʋʋmd 2008 n tãag yʋʋmd 2019, a Kouoh yɩɩ RAW Material Company siglgã taoor soaba, sẽn yaa Dakar ned sẽn maand yɩɩr ne a sẽn maand yɩɩrã, n maand yɩɩr n wilg b sẽn maandã. [2] [16]Yʋʋm kobs sẽn pʋglẽ wã, RAW paama kaset tɩ yaa ne kibay sẽn yaa sõma la a lebg tẽn-tẽng sẽn tar waoogre.[2][3]Yʋʋmd 2014 soabã pʋgẽ, b ra zabda ne b sẽn na n wilg b sẽn na yɩl n wilg b mens tɩ b pa segd n maan b toor ye. B sẽn wa n maand maand maandã, b yãka yam n na n basa tʋʋm-kãnga. [2][17]
A Kouoh yɩɩ Documenta 12 (2007) la 13 (2012) la EVA International (Irlandi Faso sẽn maand yʋʋm-bi-bi-niir sẽn yaa taabã kibay) saglg taoor soaba yʋʋm 2016.[18] [19]A sẽn na n wilg tɩ b yaa nin-wẽnsã, a kɩtame tɩ b wilg b sẽn maand bũmb ning sẽn yaa b sẽn da maand n na n wilg b sẽn maan yʋʋm kobs a ye n wilg tɩ pa-b nẽedã yaa nin-tɩrsã. A wilga b sẽn maand yɩɩl ning sẽn yaa "Weting for the Barbarians" sẽn yit Gɛrk gʋlsd a Constantin P. Cavafy nengẽ. [18] [19]Yaa a Kader Attia, a Liam Gillick, a Abdoulaye Konaté, a Alice Maher la a Tracey Rose. [20]B sẽn get b sẽn maand bũmb ninsã, b yeelame tɩ b "maana zab-teed sẽn yaa sõma, sẽn yaa sɩda, la sẽn yaa toog wʋsg ne b sẽn da tagsd n maand bũmb ninsã yʋʋmd 191[21]
A Kouoh zĩnda Afrika sẽn yaa taab n maand minimã kibay kibay kibas yʋʋmd 2013 wã, a Somerset House sẽn be Londẽ wã, n wilg a sẽn na n maan kibay la seminaar dãmb kibas wakat a ye.[3]
Yʋʋmd 2015 wã, a wilga b sẽn na n maan bũmb ning sẽn yaa "Body Talk: Feminism, Sexuality and the Body in the Works of Six African Women Artists", sẽn yik ne WIELS Contemporary Art Centre sẽn be Brüksel la a sẽn zĩnd ne-a wã.[22] [23]Tʋʋm-kãng sẽn wa n zĩnd Frans tẽnga Metz tẽnga, FRAC Lorraine wã, kɩtame tɩ New York Times wã yeel woto: "Tõnd yʋʋm kobs a yiib sẽn looge, a Kouoh lebga Afrɩka tẽnga taoor dãmb la minim dãmba taoor dãmb sẽn tar minim wʋsg ne a sẽn tall sũ-noog ne a sẽn yaa nin-tɩrsã, a sẽn tar yam sẽn tar pãng n tarã, a tar buud-goam wʋsg sẽn tõe n bãng n bãng (a gomd Frans, Alemã, Ingliz la Itali wã sõma, la a mii Rus kʋdemdã) la a sẽn tar nonglem wʋsg ne bõn-naandsã fãa".[24][25][26][27][28]
A Kouoh ra yaa b baoob sull ning sẽn yãk Polõnd taoor soab a Adam Szymczyk t'a yɩ documenta 14 taoor soaba yʋʋm 2017 wã pʋgẽ.[29]
Zeitz MOCAA
[tekre | teke sidgem]Afrika sẽn yaa Afrika tẽn-tẽng sẽn yaa kãseng n yɩɩd tẽn-tẽngã, a Zeitz Art Museum of Contemporary Art Africa (Zeitz MOCAA) yikame yʋʋmd 2017 tɩ b meega a Jochen Zeitz sẽn yaa maan-taagã raagã wɛɛngẽ. [2] La yʋʋmd ning sẽn pʋglã, b basa a Mark Coetzee sẽn yaa a taoor soaba, a sẽn da be tẽn-kʋdgrã poorẽ. [30] A Kouoh paama a tʋʋm-naasg ning sẽn na n yɩ Zeitz MOCAA taoor soaba la taoor soaba yʋʋm 2019 wã. [31]
A Kouoh sẽn wa n wa wã, gaazeb a ye wilgame tɩ "bɩɩsã ra yaa toogo, la b ra pa tar b rãmb sõma ye". [2] Yʋʋmd ning sẽn pʋglã, a Kouoh le paasame tɩ b paas b sull ning sẽn get b tʋʋmdã yelle, la b paasame tɩ yaa b sẽn get b sẽn get bũmb ninsã. COVID-19 sẽn kɩt tɩ b sul b sẽn da be zĩigã, b leb n tʋlgame n na n tɩ ges neb wʋsg. A Kouoh sẽn da maand a tʋʋmdã pʋgẽ, a wilgame tɩ yaa a sẽn maand a toorẽ wã n na n wilg a sẽn maandẽ wã. A sẽn da maand b sẽn da maand bũmb ninsã sʋka, a Mary Evans, a Tracey Rose, la a Johannes Phokela. [2] A Rose sẽn da wa n maand bũmb ning fãa wã, a kẽngame n kẽng Queens Museum, tɩ b sẽn da gʋls a pʋgẽ wã wilg tɩ a yaa "maand-rãmb sẽn wa n be tẽn-gãongã poore, wala sẽn na n yɩ to-to, la b lebs-a-la a Zeova".[32] Wala Art Newspaper sẽn yeelã: "Rose wã kibsã wilgame tɩ [Kouoh] yãka yam n na n maan Afrɩka kɛlgdbã kibsã la a lʋɩɩs a pʋg-paalgã, ne Negre feminizmã la Negre pʋg-paalga". [33][34][35][36]
A Kouoh sẽn da be Zeitz MOCAA wã taoor-lʋɩtbã taoor tɩ b wilg b sẽn na n maan Afrɩka fãa kibarã, tɩ b sʋka: b sẽn na yɩl n bãngẽ tɩ b sẽn maan bũmb ninsã yaa sẽn na n yɩ to-to wã (2022-2023), la b kẽng n kẽng Boraz, Brüksel.[37][38][39]
A Meng viim
[tekre | teke sidgem]A Kouoh kẽnga kãadem. [8] A ra tara bi-pugl a ye la kamb a tãabo. [27] A zĩnda Afrika sẽn be Saabg ne Suwis. [40]
A Kuum la yel sana
[tekre | teke sidgem]A Kouoh kiime tao-tao ne bãas roog sẽn be Basel, Swis, yʋʋmd 2025 soabã, sẽn na n yɩ yʋʋm 57. A sɩdã, a Philippe Mall,[41] yeelame t'a pa yã n kaoos tɩ b bãng t'a tara kansɛɛr ye. [8] A ra na n yɩɩ yʋʋm 2026 wã Venise Biennalã taoor soaba. [1][42] [43]A sẽn wa n ki wã, a yeelame: "A kũumã kɩtame tɩ b pa le tõe n yã bũmb nins sẽn be b sẽn maand rũndã-rũndã wã ye, la b pa le yãend b sẽn maandẽ wã ye". A Zeitz MOCAA sẽn kõ a waoogre wã yeelame: "B sẽn yã bũmb ningã, a sẽn tʋll n maan bũmb ningã, la a sẽn pa tõe n tõog n maan bũmb ninsã kɩtame tɩ b bãng b sẽn maand bũmb ninsã.[44][45]
A Kouoh sẽn gʋls seb-gʋlsd a ye sẽn ki wã pʋgẽ, a yeelame
[tekre | teke sidgem]Sẽn paase, mam sẽn yaa Afrɩka pag ning pipi sẽn na n yɩ Biennalã taoor soaba pa rẽ yĩng ye. Baa ne m sẽn mi tɩ yaa yõod tɩ m yɩ Afrɩka pag ning pipi sẽn na n paam tʋʋm kãnga, m tẽedame tɩ m sẽn yãk-a wã yaa mak-sõng n pa na n yɩ bũmb sẽn pa wõnd a taabã ye. Mam sẽn get beoog-daare wã yaa tɩ neb wʋsg sẽn maan bõn-kãsems a woto wã pa le tar yõod ye.[46] Sẽn yaa sõma n yɩɩd yaa b sẽn na n yɩ pipi wã, la b sẽn na yɩl tɩ kʋɩlengã kell n paa neb nins sẽn na n wa n pʋg-a wã yĩnga. [47][48]
A Tuum sana
[tekre | teke sidgem]- German Academic Exchange Service (DAAD), member of the board[3]
- The Vera List Center for Art and Politics at The New School, member of the 2018–2020 prize jury[49]
- Celeste Prize, member of the board[3]
- Zeitz Museum of Contemporary Art Africa, member of the Curatorial Advisory Group (2018–2019)[50]
- Teaching and workshops, such as Forecast mentorship in Berlin
A Waogre
[tekre | teke sidgem]Yʋʋmd 2014 tɩ ta 2022, ArtReview kɩtame t'a Kouoh paam n lebg nin-buiidã sẽn tar pãng wʋsg dũniyã pʋgẽ yʋʋm fãa. A paama a 32 soabã yʋʋm 2020 pʋgẽ. [4]
Yʋʋmd 2020 soabã pʋgẽ, a Kouoh paama Swiss Grand Award for Art / Prix Meret Oppenheim, sẽn waoogd tʋʋm nins sẽn maan minimã, a sẽn maand ne a sẽn maand n maand ne a Zeova wã, a sẽn ningd a sẽn maand a raabã, a sẽn maan ne a sẽn maan bũmb ninsã, a sẽn get a sẽn maand bũmb ninsã, la a sẽn maand b sẽn maand ne yẽ mengã.[51][52]
A SEB NINS A SIN MOONE
- Condition Report on Building Art Institutions in Africa (2012)
- Word!Word?Word! Issa Samb and The Undecipherable Form (2013)
- Condition Report on Art History in Africa (2020)
- Breathing Out of School: RAW Académie (2021)
- When We See Us: A Century of Black Figuration in Painting (as editor; 2022)
- Shooting Down Babylon (2022), monograph on the work of Tracey Rose
Sebtiise
[tekre | teke sidgem]- ↑ 1.0 1.1 https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2025/05/10/koyo-kouoh-biennale-venetie-overleden/
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 https://www.nytimes.com/2023/08/15/arts/design/zeitz-museum-south-africa-kouoh.html
- ↑ 3.0 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 https://www.nytimes.com/2015/10/01/arts/international/curator-puts-contemporary-african-art-on-the-map.html
- ↑ 4.0 4.1 "Koyo Kouoh". ArtReview. 2022. Archived from the original on 18 August 2023. Retrieved 18 August 2023.
- ↑ https://www.france24.com/en/live-news/20250510-groundbreaking-cameroonian-curator-kouoh-dies-cape-town-art-museum
- ↑ https://www.artnews.com/art-news/news/koyo-kouoh-dead-zeitz-mocaa-venice-biennale-1234741860/
- ↑ https://www.lastampa.it/cronaca/2025/05/10/news/morta_koyo_kouoh_prima_curatrice_africana_biennale_arte_venezia-15140847/?ref=fbpp
- ↑ 8.0 8.1 https://www.nytimes.com/2025/05/10/arts/design/koyo-kouoh-dead.html
- ↑ 9.0 9.1 9.2 9.3 https://www.artnews.com/art-news/news/koyo-kouoh-zeitz-museum-shaping-art-2020s-1202676311/
- ↑ 10.0 10.1 https://www.theguardian.com/artanddesign/2025/may/12/koyo-kouoh-art-curator-2026-venice-biennale-dies
- ↑ 11.0 11.1 https://www.tagesanzeiger.ch/ein-tag-im-leben-der-museumsdirektorin-hexe-koyo-kouoh-461057874864
- ↑ https://mg.co.za/friday/2022-11-14-curator-celebrates-black-joy-and-aesthetics/
- ↑ https://www.frieze.com/article/koyo-kouoh-curator-2026-venice-biennale-has-died-aged-57
- ↑ https://thesoleadventurer.com/the-formidable-koyo-kouoh-and-the-redemption-of-the-zeitz-mocaa-by-mamadou-diallo/
- ↑ https://iniva.org/library/digital-archive/people/k/kouoh-koyo/
- ↑ https://web.archive.org/web/20150518103851/http://www.rawmaterialcompany.org/staff.php?categorie_id=8
- ↑ https://www.eva.ie/still-the-barbarians-a-symposium/
- ↑ 18.0 18.1 https://www.artnews.com/art-in-america/interviews/where-the-barbarians-are-a-conversation-with-koyo-kouoh-56450/
- ↑ 19.0 19.1 https://artreview.com/the-biennial-questionnaire-koyo-kouoh-eva-international/
- ↑ https://www.jstor.org/stable/27029622
- ↑ https://www.1-54.com/ten-years-of-contemporary-african-art-koyo-kouoh/
- ↑ Chibelushi, Wedaeli; Paul Njie (11 May 2025). "Art curator Koyo Kouoh dies at height of career". bbc.com. BBC News. Archived from the original on 11 May 2025. Retrieved 12 May 2025.
- ↑ https://apnews.com/article/emmanuel-macron-benin-africa-europe-france-7a285a706448503697a736e04a14022d/gallery/a74e2f0ed4e74ff193fcb8cb8390452a
- ↑ https://www.lgcorp.com/media/release/27411
- ↑ https://artreview.com/shu-lea-cheang-wins-2024-lg-guggenheim-award/
- ↑ https://www.labiennale.org/en/news/koyo-kouoh-appointed-curator-biennale-arte-2026
- ↑ 27.0 27.1 https://artlyst.com/news/koyo-kouoh-visionary-curator-2026-venice-biennale-dies-aged-57/
- ↑ https://observer.com/2025/05/art-venice-biennale-2026-curator-koyo-kouoh-dies-at-57/
- ↑ https://observer.com/2025/05/art-venice-biennale-2026-curator-koyo-kouoh-dies-at-57/
- ↑ https://www.theartnewspaper.com/news/zeitz-mocaa-gets-a-new-executive-director-following-metoo-scandal
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/The_Art_Newspaper
- ↑ https://www.nytimes.com/2023/05/15/arts/design/tracey-rose-queens-museum.html
- ↑ https://www.theartnewspaper.com/2025/05/23/remembering-koyo-kouoh-one-of-the-most-influential-curators-in-the-global-art-world-and-one-of-its-most-original-thought-leaders
- ↑ https://hyperallergic.com/1012151/koyo-kouoh-dies-at-57/
- ↑ https://hyperallergic.com/1012151/koyo-kouoh-dies-at-57/
- ↑ https://www.artforum.com/news/koyo-kouoh1967-2025-1234730865/
- ↑ https://www.modernghana.com/news/1271554/cape-town-art-museum-on-mission-to-reclaim-african.html
- ↑ https://nextisafrica.com/koyo-kouoh-if-we-can-imagine-ideal-means-it-s-possible
- ↑ https://www.theguardian.com/artanddesign/2025/may/14/koyo-kouoh-obituary
- ↑ https://www.annabelle.ch/leben/afrika-ist-kunst-immer-politisch-50904/
- ↑ https://artreview.com/koyo-kouoh-pan-african-curator-and-director-of-mocaa-1967-2025/
- ↑ https://artreview.com/koyo-kouoh-pan-african-curator-and-director-of-mocaa-1967-2025/
- ↑ https://www.artnews.com/art-news/news/koyo-kouoh-2026-venice-biennale-curator-1234725662/
- ↑ https://www.labiennale.org/en/news/passing-koyo-kouoh
- ↑ https://www.capetownetc.com/news/zeitz-mocaa-mourns-the-loss-of-visionary-director-koyo-kouoh/
- ↑ https://www.theguardian.com/global-development/2025/may/13/venice-biennale-koyo-kouoh-curator-contemporary-art
- ↑ https://artafricamagazine.org/in-memoriam-koyo-kouoh-1967-2025/
- ↑ https://hackelbury.co.uk/exhibitions/127-joanne-leonard-vintage-photographs-and-early-collages/overview/
- ↑ http://www.artnews.com/2018/10/04/chimurenga-named-winner-vera-list-centers-2018-20-jane-lombard-prize-art-social-justice/
- ↑ https://www.theartnewspaper.com/comment/africa-s-private-tate-modern-must-do-more-for-its-public
- ↑ https://www.e-flux.com/announcements/307951/prix-meret-oppenheim-2020/
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/Independent_Curators_International