Yãk-y n kẽng y sẽn tarã nengẽ

Ruth Perry

Soolge Wikipidiya
Ruth Perry
neda
Sex or genderfemale Tekre
Country of citizenshipLiberia Tekre
Birth nameRuth Sando Fahnbullah Tekre
Given nameRuth Tekre
Family namePerry Tekre
Date of birth16 Sẽoog kiuugu 1939 Tekre
Zĩ-ninga o rogeGrand Cape Mount County Tekre
Date of death8 Yuum-vẽkr kiuugu 2017 Tekre
Place of deathColumbus Tekre
Place of burialGlen Rest Memorial Estate Tekre
Languages spoken, written or signedEnglish Tekre
Occupationpolitician Tekre
Position heldPresident of Liberia, Member of the Senate of Liberia Tekre
Educated atUniversity of Liberia Tekre
Member of political partyUnity Party Tekre
Religion or worldviewIslam Tekre

Ruth Sando Fahnbulleh Perry (16 tʋʋl-n-soab 1939 - 8 tʋʋl kiuugã 2017) yaa politik soab sẽn be Liberi. A yaa Liberia tẽnga taoor soaba, yʋʋmd 1996 sɛtemb kiuug rasem 3 n tãag yʋʋm 1997 sẽk kiuug rasem 2 yʋʋmdã. A yaa Liberia sodaas pipi zabrã poorẽ.[1] Yʋʋmd 1990 n tãag yʋʋmd 1995 wã, tẽns 11 n maan sẽn na yɩl n kɩt tɩ laafɩ zĩnd Liberi soolmẽ wã, la b pa tõog ye. A sẽn yaa taoor soaba wã yaa nin-buiidã, la a yaa nin-kãens: a Charles Taylor[2][3], a Alhaji Kromah sẽn yaa Liberia siglgã taoor soaba, a George Boley sẽn yaa Liberia laafɩ siglgã taoor soab, la nin-buiidã a yiib a taaba.

A Perry ra yaa b sẽn da boond t'a Liberia la a Afrika sẽn yaa b sẽn boond tɩ b sẽn boond t'o rũndã-rũndã wã pipi pag sẽn yaa a prezida. La Liberia me tara yõod wʋsg ne a Ellen Johnson Sirleaf sẽn yɩ Afrɩka taoor soab ning b sẽn yãk tɩ yɩ pipi wã rũndã-rũndã.[4]

A vɩɩmã sɩngrẽ

[tekre | teke sidgem]

A Perry rogame yʋʋmd 1939 tʋʋlg kiuug rasem 16 daarã, tẽn-tẽnga pʋgẽ, Grand Cape Mount County, Liberia, a yaa Marjon ne a AlHaji Semila Fahnbulleh bi-pugli. A ra yaa Mooslem a yembr sẽn yaa Vai buud-gomd neda. A Perry sẽn da yaa bi-bɩɩg n da be Sande sullẽ wã, yaa kareng sẽn yaa pagbã sẽn da maand bũmb ning b sẽn da pa mi wã, la a ra kẽeda kareng sẽn pa maand to-to wã. A roagdbã wa n kẽnga Rom Katolikã kom-pugli a ye sẽn be Monrovia wã, misioneer-rãmb sẽn get a yell n zãmsd kom-bɩɩsã. A Perry paama a diplôme ne Lekoll ning sẽn boond tɩ Teachers College wã. A ra yaa kareng sẽn zãmsd kom-bõonego Grand Cape Mount tẽnga.[5]

A kẽe kãadem ne bʋ-kaood a McDonald Perry, la b paama kambã a yopoe. A Perry sẽn dog a kambã, a tʋma Chase Manhattan Bank wã sɛb zĩigẽ, Monrovia, yʋʋmd 1971 wã, la a zãmsda Sande lekollẽ n yɩ kãsem soaba.[5]

Politiki tʋʋmde

[tekre | teke sidgem]

A sɩd sẽn da kẽesd a meng politikã pʋgẽ wã, a Ruth Perry kẽnga goosneerã pʋgẽ n dat n kɩt tɩ pagba yãk a poorẽ. A sɩdã sẽn ki wã poore, b kosa a Rut t'a wa yɩ senator b sẽn da be zĩigã. Yʋʋmd 1985 wã, a Perry paama a zĩig n zĩnd Liberiya Senatã pʋgẽ, a sẽn yɩ a sẽn na n yɩ a kɛlgdbã sull n na n yɩ kɛlgdbã.[6] A Samuel Doe sẽn yãk a prezida wã n yaool n yãk a meng n na n maan n yãk a naamã, b sẽn boond tɩ "Tõnd Paalã" taoor dãmb la politik dãmb nins sẽn yaa moasã taoor dãmb n wilg tɩ b pa segd n yãk a taoor dãmb ye. A Perry pa kẽes a meng n na n maan maan maan-kʋʋrã ye. A yeelame: [4]"Yãmb pa tõe n welg zu-loeesã y sẽn pa nong ye. A zĩnda a Zeova tʋʋmdã pʋgẽ hal n tãag yʋʋmd 1989. Rẽ poore, a Perry sɩngame n tʋmd ne kom-bõoneg tʋʋmde, la a lebga nin-buiidã sull sẽn tʋmd n tʋmd n paasd a tʋʋmdã pʋgẽ, wala pagb sẽn maand tʋʋm sẽn na yɩl n sõng neb tɩ b maan neere, la pagb sẽn tʋmd ne b sũy fãa n sõngd b taabã, tɩ b tõog n kɩt tɩ b zabrã sa.[7]

Interim Head of State: 1996–97

[tekre | teke sidgem]
Yaa tɩlae tɩ b le paas sull kãngã. Y tõe n sõngame, y sã n paasd-a-la. (Yʋʋmd 2017)

Yʋʋmd 1996 tʋʋlg kiuug rasem 17 wã, yʋʋm 17 zabr sẽn kaoos la yʋʋm 7 zabr sẽn kaoos poore, Afirik Wɛt-Wɛɛg tẽns (ECOWAS) nin-buiidã sõor sẽn be n be n be Liberia wã sʋka, b maana sõor tɩ tãb-biisã sigl tɩ b bãng tɩ a Perry na n paka a Wilton Sankawulo sẽn yaa goosneema taoor soaba.[5] B wilgame tɩ sodaasã naaba fãa sẽn da be Liberia zabrã pʋgẽ wã sakame tɩ laafɩ wã kaoose ne a Perry t'a lebg n wa n yɩ taoor soab sẽn pa kaoosã, a sẽn wa n yi Staten Island, New York wã n wa n yi.[8]

A vɩɩmã la kũumã poore

[tekre | teke sidgem]

A Perry sẽn bas a tʋʋmdã poore, a kolga Liberia ne Etazĩni sʋka. Yʋʋmd 2004 wã,[9] a yɩɩ Afrɩka tẽnga taoor soab sẽn be Afirik tẽnga taoor dãmb sɛb la vaeesg zĩiga pʋgẽ Boston Inivèsite. A Perry kiime yʋʋm 2017 yʋʋm 8 soabã, a sẽn tar yʋʋm 77.[10]

Sebtiise

[tekre | teke sidgem]
  1. "African Women Premier Ministers". www.jendajournal.com. Archived from the original on 2010-06-06. Retrieved 2025-07-24.
  2. "Chiefs of State and Cabinet members of foreign governments / National Foreign Assessment Center Oct-Dec 1996". HathiTrust (in English). Retrieved 2025-07-24.
  3. "Chiefs of State and Cabinet members of foreign governments / National Foreign Assessment Center May-Aug 1997". HathiTrust (in English). Retrieved 2025-07-24.
  4. 4.0 4.1 Skard, Torild (2014). Women of Power: Half a Century of Female Presidents and Prime Ministers Worldwide (1st ed ed.). Bristol: Policy Press. ISBN 978-1-4473-1578-0. {{cite book}}: |edition= has extra text (help)
  5. 5.0 5.1 5.2 Laird, Linda M.; Brennan, M. Carol (2006-05-15). Software Measurement and Estimation. Wiley. ISBN 978-0-471-67622-5.
  6. Press, The Associated (1996-08-19). New Interim Leader Is Chosen for Liberia (in American English). ISSN 0362-4331.
  7. Jensen, Jane S. (2008). Women political leaders: breaking the highest glass ceiling (1st ed ed.). New York, NY: Palgrave Macmillan. ISBN 978-0-312-22338-0. {{cite book}}: |edition= has extra text (help)
  8. Advance, Thomas Matteo | For the Staten Island (2011-09-18). "The World Leaders Who Walked Among Us". silive (in English). Retrieved 2025-07-24.
  9. "Homepage". Boston University (in English). Retrieved 2025-07-24.
  10. Sieh, Rodney. "FrontPageAfrica Newspaper - Death of a Matriach: Ruth Perry, Former Liberian Leader Dies at 77". www.frontpageafricaonline.com (in British English). Archived from the original on 2017-01-08. Retrieved 2025-07-24.