Samira Bawumia
| Sex or gender | female |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Given name | Samira |
| Date of birth | 20 Sa-sik kiuugu 1980 |
| Father | Ahmed Ramadan |
| Spouse | Mahamudu Bawumia |
| Languages spoken, written or signed | Twi, Fante, Ewe, Mampruli, Ga |
| Occupation | politician |
| Educated at | Kwame Nkrumah University of Science and Technology, Ghana Institute of Management and Public Administration, Mfantsiman Girls Senior High School, Akosombo International School |
| Academic degree | Bachelor of Arts, Master of Business Administration |
| Academic major | social science, sociology, technology |
| Start of work period | 2017 |
| Member of political party | New Patriotic Party |
Samira Bawumia (tõnd sẽn dog Ramazãndã) (tõnda sẽn dog yʋʋmd 1980 tʋʋlg rasem 20 wã)[1] [2] yaa Ghana politik soab sẽn yɩ Ghana tẽnga pʋg-soab a yiib soaba yʋʋm 2017 n tãag yʋʋm 2025.[3] A kẽe kãadem ne Ghana tẽnga taoor-soab a Mahamudu Bawumia. [4][5]A paama Ghana Women Association of Georgia Global Humanitarian Award, sẽn yaa Atlanta tẽnga taoor soaba waoogr la Macon Bibb tẽnga me deeg-a.[6][7][8] A paama a diplôme wã sẽn kẽed ne logtorã sẽn yaa logtorã wã.[9]
Bi-bɩɩgã
[tekre | teke sidgem]A Bawumia rogame yʋʋmd 1980 la a yaa Alhaji Ahmed Ramadan, sẽn da yaa tẽnga taoor soab ning sẽn yaa tẽnga taoor soaba, la a Hajia Ayesha Ramadan bi-pugl a ye.[10][11]
Zãmsgã
[tekre | teke sidgem]A Bawumia sɩng a pipi karengã Answarudeen Islam School[12] Fadama la a kẽng Alsyd Academy sẽn be Dzorwulu, Accra. A kell n zãmsda Akosombo International School (AIS) la a kẽe mfantsiman Girls' Secondary School sẽn be Saltpond sẽn be Ghana tẽnga pʋga.
A Bawumia paama kareng sẽn yaa karengã, zãma wã bãngrã, lagem-n-taar la teknoloji wã kareng sẽn yit Kwame Nkrumah zãma wã. A Ghana Institute of Management and Public Administration (GIMPA) [13],a sẽn maan a digri zug poore, a paama kareng sẽn yaa sõma n yɩɩd karengã pʋgẽ.[14]
Yʋʋmd 2023 tʋʋlg kiuugã, a Bawumia wilga a Instagram wã pʋgẽ a sẽn maan fotã n wilg t'a paama a diplôme wã. A wilgame tɩ baa ne COVID-19 bãaga, a rɩka b sẽn da be Ɛngrɩtɛɛr tẽnga pʋgẽ wã n dɩk a noorã n dɩk a meng n zãms sɛb wɛɛngẽ.[15][16][17]
A yaa gom-biis wʋsg n gomd Hausa, Fulani, Ewe, Ga, Twi, Fanti, la Mamprusi buud-gomdã.[18]
B sẽn maan bũmb ning ne nin-buiidã
[tekre | teke sidgem]A Bawumia yaa Samira Empowerment & Humanitarian Projects (SEHP) sigand la taoor soaba, sẽn yaa siglgã sẽn pa baood ligd n na n paam naf sẽn na yɩl n sõng Ghana neb nins sẽn pa tar yõodã ne tʋʋm toor-toor sẽn na n sõng tɩ b maneg b vɩɩmã.[19][20]Yʋʋmd 2019 yʋʋm-rɩt kiuugã, a kõ-b-la sɛb sɛb tẽnga tẽnga polis lekollẽ wã tɩ b tõog n zãms kambã karengã. Yaa a 'Library in the box' tʋʋm-teed ning sẽn na n sõng-a tɩ b tõog n yiis b sebrã lekollẽ wã n sõng-b tɩ b bãng b sẽn tõe n maan bũmb ninsã.[21] A sɩngame me n kõ Samira Bawumia Literature Prize sẽn na yɩl n kengd la waoogd gʋlsdb la bõn-naands sẽn tar yʋʋm 15 n tãag 25. B kɩtame tɩ b maan maan maan-kʋʋrã pipi neb nins sẽn paam n tõog n paam b tʋʋmdã. B kɩtame tɩ yaa maan-kʋʋr kiuug rasem 27 daar kiuug rasem a ye la b maan-a.[22]
A SEHP me yãka yam n na n sõng-b tɩ b paam pãng. Yaa b sẽn get b sẽn na n maan bũmb ninsã n sõng tɩ b bãngd pagb la b paam b pãnga.[23]A sẽn maan tʋʋm-kãsenga yaa "Needles4Girls", tɩ a kẽes bi-bɩɩg 2500 n kẽe mode lekollẽ wã tẽngã gill zugu, n na n sõng-b tɩ b paam n vɩɩmd sõma. [24]A kõo Gana pagbã sẽn be Gãna tẽn-kãsenga sẽn be Akra soolmẽ wã ligd sẽn ta 3,000 ne pagbã fãa.[25]A Bawumia tẽedame tɩ pagbã na n paama zu-loees n tõog n sõng-b tɩ b tõog n maan bũmb sẽn yaa to-to Ganaa arzɛkã pʋgẽ.[26]
Politiki
[tekre | teke sidgem]A Samira Bawumia yɩɩ politikã zĩigẽ, a sɩdã Mahamadu Bawumia sẽn wa n yaa a Nana Akufo-Addo sẽn yaa politikã taoor soab n yãk yʋʋm 2016 wã.[27][28][29][30][31]Rẽ tɛka, a ra yaa a sɩd sẽn deeg a sɩdã, n lebg Ghana tẽnga taoor soab pʋga. A Samira sɩd rɩka naam tɩ yaa tẽnga taoor soab a yiib-n-soaba.[32]
Sẽn deng yʋʋm 2020 wã, a yaa tẽnga taoor soab a yiib-n-soabã. A ra yaa tẽnga taoor lʋɩtb taoor soaba n na n bool b raabã tɩ b yãk b rĩma n yãk a sɩdã tɩ b yɩ tẽnga taoor soaba, la a na n wa n bool b rĩma tɩ b yãk a yiib-soaba.[33][34][35][36][37]
Yʋʋmd 2021 soabã pʋgẽ, a Bawumia ne Ghana tẽnga pipi naaba, a Rebecca Akufo-Addo, zãgsame tɩ b pa kõ b sẽn yaa tẽnga taoor lʋɩtb sull ning sẽn yaa a Ghana tẽnga taoor lʋɩta wã la a pagã ligd ye. B lebs n kõ-b-la b sãnem nins fãa b sẽn da kõ-b yʋʋmd 2017 wã tɛka.[38][39][40][41]
Yʋʋmd 2023 soabã, Bawumia ne NPP kẽnga Kumawu n na n maan zab n na n sõng tẽnga taoor lʋɩtb sull ning sẽn dat n yɩ tẽnga taoor lʋɩta wã n tõog n paam tẽnga pʋga.[42][43]
B sẽn deegd-a wã
[tekre | teke sidgem]Yʋʋmd 2018 wã, a Bawumia lebga Global Alliance for Clean Cookstoves nin-buiidã tẽn-tʋmdba, la a naag taab ne ONU taoor soaba Kofi Annan, Oscar-soabã sẽn paam-a laandi, la Gana wã yɩɩl-gʋlsda Rocky Dawuni sẽn paam-b Grammy wã n tʋm ne b tũud-n-taasã n paas b bãngrã sẽn na n yɩlẽ n bãngẽ tɩ b pa tar zĩ-loees sẽn yaa sõma ne koomã sẽn beẽ wã ye.[44]
Afrika pagb sẽn tar minimã kũunã, sẽn yaa siglgã sẽn tigim ne Afrɩka sull sẽn tũud ne Afrɩk tẽn-tẽnga (DAF) sẽn tʋmd ne a Baawumia, sẽn zĩnd Sandton City-Johannesburg, Afirik Dĩngre, yʋʋmd 2018 sɛt kiuug rasem 29 daarã, a sẽn kõ laafɩ wã wɛɛngẽ, a sẽn kẽes a toog siglgã siglgã pʋgẽ wã yĩnga.[45]
Yʋʋmd 2019 wã, a paama a yʋʋr t'a yaa ned a yopoe n paam n paam waoogre, a sẽn naag ne Ashden.[46][47][48]
Gãna pagb tigisg ning sẽn get pagbã sẽn paam b ma wã wã b sẽn maand yʋʋmd fãa, a Bawumia paama b kũun a tãabo a tʋʋm-naabã yĩnga. A sẽn paam-b kũunã sʋka, a Macon-Bibb County Award, a GWAG Humanitarian Award, la a Atlantic City Council Award ning sẽn kõ-a la a Lester Miller sẽn yaa tẽnga taoor soaba.[49][50]
Yʋʋmd 2023 wã, a Bawumia yɩɩ taoor soab sẽn zĩnd dũni gill biogas tigisgẽ wã pʋgẽ.[51][52]
D vɩɩmã
[tekre | teke sidgem]A Bawumia kẽe kãadem ne Ghana tẽnga taoor soab a Mahamudu Bawumia, la b tara kamb a 4.[53][54]A paama a yam wʋsg Ghana tẽnga tẽnga b sẽn yãk yʋʋm 2016 wã. A ra zabda ne tʋʋm-dẽgd la b sẽn pa tõog n zã zãad b tẽnga ligd ye.[55]
Sebtiise
[tekre | teke sidgem]- ↑ https://yen.com.gh/114514-profile-samira-bawumia-biography-pictures.html
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/person/Samira-Bawumia-2926
- ↑ https://www.modernghana.com/news/181403/samira-bawumia-unveiled.html
- ↑ https://citifmonline.com/2016/12/samira-bawumia-laud-ghanaians-for-voting-npp/
- ↑ https://www.pulse.com.gh/articles/news/local/samira-recounts-how-she-met-her-husband-dr-bawumia-2024080916041752213
- ↑ https://www.myjoyonline.com/samira-bawumia-receives-global-humanitarian-award-in-atlanta/
- ↑ https://asaaseradio.com/samira-bawumia-receives-global-humanitarian-award-in-america/
- ↑ https://angelonline.com.gh/2022/05/16/samira-bawumia-receives-humanitarian-awards-in-us/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/samira-bawumia-graduates-with-law-degree-from-university-of-london/
- ↑ https://citifmonline.com/2015/05/pncs-chairman-to-retire-from-politics/
- ↑ https://asaaseradio.com/get-everyone-out-to-vote-for-npp-alhaji-ramadan-ambassador-to-uae-charges-npp-frontiers/
- ↑ https://web.archive.org/web/20190413113659/https://www.pulse.com.gh/profile-all-you-need-to-know-about-samira-bawumia/t21rrjl
- ↑ https://nweb.gimpa.edu.gh
- ↑ https://www.modernghana.com/news/437071/samira-bawumia-shines-and-glows-at-gimpa.html
- ↑ https://www.myjoyonline.com/samira-bawumia-graduates-with-law-degree-from-university-of-london/
- ↑ https://yen.com.gh/entertainment/style/229896-samira-bawumia-stuns-african-print-gown-graduates-university-london-a-law-degree/
- ↑ https://asaaseradio.com/video-samira-bawumia-graduates-from-university-of-london-with-degree-in-law/
- ↑ https://web.archive.org/web/20170506142735/http://pulse.com.gh/politics/profile-all-you-need-to-know-about-samira-bawumia-id5877044.html
- ↑ https://yen.com.gh/114514-profile-samira-bawumia-biography-pictures.html
- ↑ https://web.archive.org/web/20200812150533/http://sbawumia.org/sehp/mission/
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/general-news/second-lady-donates-library-books-to-police-basic-schools.html
- ↑ https://citinewsroom.com/2020/07/winners-of-1st-edition-of-samira-bawumias-literature-prize-awarded/
- ↑ https://sehp.sbawumia.org
- ↑ https://dailyguidenetwork.com/samira-bawumia-rolls-out-needles-for-girls-project-in-tamale/
- ↑ https://citinewsroom.com/2020/08/70-women-get-gh%c2%a23000-support-from-samira-bawumias-entrepreneurial-initiative/
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/1-200-women-benefit-from-Samira-Empowerment-and-Humanitarian-Projects-764337
- ↑ https://thebftonline.com/2023/07/17/samira-bawumia-the-quintessential-political-spouse/
- ↑ https://citifmonline.com/2016/11/samira-bawumia-campaigns-in-northern-region/
- ↑ https://citifmonline.com/2016/12/we-wont-forget-ndcs-lies-on-election-day-samira-bawumia/
- ↑ https://web.archive.org/web/20230731213607/https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201609/293120.php
- ↑ https://www.myjoyonline.com/etse-sikanku-samira-bawumia-the-quintessential-political-spouse/
- ↑ https://web.archive.org/web/20230731213606/https://theindependentghana.com/ndc-is-bereft-of-ideas-samira-bawumia/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/vote-for-npp-samira-bawumia-tells-upper-east-region/2020/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/second-lady-hajia-samira-bawumia-tours-afram-plains/2020/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/general-news/government-committed-to-developing-zongo-communities-samira-bawumia/2020/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/unite-for-victory-in-2020-mrs-bawumia/2019/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/retain-npp-in-power-come-2020-mrs-bawumia/2019/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/news/samira-rejects-new-emoluments-pledges-to-refund-allowances-paid-her-since-2017/2021/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/general/samira-bawumia-to-refund-allowances-paid-her-since-2017/2021/
- ↑ https://www.arise.tv/ghanas-second-lady-samira-bawumia-bows-to-public-outrage-set-to-refund-allowances/
- ↑ https://www.myjoyonline.com/presidential-spouses-emoluments-supreme-court-sets-may-4-to-give-ruling/
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Bawumia-Samira-storm-Kumawu-to-rally-support-for-NPP-candidate-ahead-of-by-election-1770602
- ↑ https://www.myjoyonline.com/bawumia-and-samira-rally-support-for-npp-candidate-in-kumawu-ahead-of-tuesdays-by-election/
- ↑ https://web.archive.org/web/20181025183414/http://cleancookstoves.org/about/news/10-11-2017-global-alliance-for-clean-cookstoves-names-ghanaian-second-lady-samira-bawumia-as-ambassador.html
- ↑ https://dailyguidenetwork.com/samira-gets-international-award/
- ↑ https://www.graphic.com.gh/news/politics/ghana-news-samira-bawumia-receives-top-un-award.html
- ↑ https://web.archive.org/web/20230731202024/https://starrfm.com.gh/2019/10/samira-bawumia-receives-top-un-award/
- ↑ https://www.gbcghanaonline.com/news/second-lady-samira-bawumia-receives-top-un-award/2019/
- ↑ https://gna.org.gh/2022/05/hajia-samira-bawumia-honoured-in-atlanta-usa/
- ↑ https://web.archive.org/web/20230731205437/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Samira-Bawumia-receives-humanitarian-awards-in-US-1539908
- ↑ https://world-biogas-summit.com/rick-duke-white-house-liaison-for-john-kerry-and-h-e-hadjia-samira-bawumia-second-lady-of-ghana-to-headline-world-biogas-summit-2022/
- ↑ https://web.archive.org/web/20230731205439/https://world-biogas-summit.com/samira-bawumia/
- ↑ https://mobile.ghanaweb.com/person/Samira-Bawumia-2926
- ↑ https://www.glitzafrica.com/glitz-top-100-inspirational-women/
- ↑ https://web.archive.org/web/20231202090032/https://sbawumia.org/samira-bawumia-profile/