Yãk-y n kẽng y sẽn tarã nengẽ

Samira Bawumia

Soolge Wikipidiya
Samira Bawumia
neda
Sex or genderfemale Tekre
Country of citizenshipGhana Tekre
Given nameSamira Tekre
Date of birth20 Sa-sik kiuugu 1980 Tekre
FatherAhmed Ramadan Tekre
SpouseMahamudu Bawumia Tekre
Languages spoken, written or signedTwi, Fante, Ewe, Mampruli, Ga Tekre
Occupationpolitician Tekre
Educated atKwame Nkrumah University of Science and Technology, Ghana Institute of Management and Public Administration, Mfantsiman Girls Senior High School, Akosombo International School Tekre
Academic degreeBachelor of Arts, Master of Business Administration Tekre
Academic majorsocial science, sociology, technology Tekre
Start of work period2017 Tekre
Member of political partyNew Patriotic Party Tekre

Samira Bawumia (tõnd sẽn dog Ramazãndã) (tõnda sẽn dog yʋʋmd 1980 tʋʋlg rasem 20 wã)[1] [2] yaa Ghana politik soab sẽn yɩ Ghana tẽnga pʋg-soab a yiib soaba yʋʋm 2017 n tãag yʋʋm 2025.[3] A kẽe kãadem ne Ghana tẽnga taoor-soab a Mahamudu Bawumia. [4][5]A paama Ghana Women Association of Georgia Global Humanitarian Award, sẽn yaa Atlanta tẽnga taoor soaba waoogr la Macon Bibb tẽnga me deeg-a.[6][7][8] A paama a diplôme wã sẽn kẽed ne logtorã sẽn yaa logtorã wã.[9]

Bi-bɩɩgã

[tekre | teke sidgem]

A Bawumia rogame yʋʋmd 1980 la a yaa Alhaji Ahmed Ramadan, sẽn da yaa tẽnga taoor soab ning sẽn yaa tẽnga taoor soaba, la a Hajia Ayesha Ramadan bi-pugl a ye.[10][11]

Zãmsgã

[tekre | teke sidgem]

A Bawumia sɩng a pipi karengã Answarudeen Islam School[12] Fadama la a kẽng Alsyd Academy sẽn be Dzorwulu, Accra. A kell n zãmsda Akosombo International School (AIS) la a kẽe mfantsiman Girls' Secondary School sẽn be Saltpond sẽn be Ghana tẽnga pʋga.

A Bawumia paama kareng sẽn yaa karengã, zãma wã bãngrã, lagem-n-taar la teknoloji wã kareng sẽn yit Kwame Nkrumah zãma wã. A Ghana Institute of Management and Public Administration (GIMPA) [13],a sẽn maan a digri zug poore, a paama kareng sẽn yaa sõma n yɩɩd karengã pʋgẽ.[14]

Yʋʋmd 2023 tʋʋlg kiuugã, a Bawumia wilga a Instagram wã pʋgẽ a sẽn maan fotã n wilg t'a paama a diplôme wã. A wilgame tɩ baa ne COVID-19 bãaga, a rɩka b sẽn da be Ɛngrɩtɛɛr tẽnga pʋgẽ wã n dɩk a noorã n dɩk a meng n zãms sɛb wɛɛngẽ.[15][16][17]

A yaa gom-biis wʋsg n gomd Hausa, Fulani, Ewe, Ga, Twi, Fanti, la Mamprusi buud-gomdã.[18]

B sẽn maan bũmb ning ne nin-buiidã

[tekre | teke sidgem]

A Bawumia yaa Samira Empowerment & Humanitarian Projects (SEHP) sigand la taoor soaba, sẽn yaa siglgã sẽn pa baood ligd n na n paam naf sẽn na yɩl n sõng Ghana neb nins sẽn pa tar yõodã ne tʋʋm toor-toor sẽn na n sõng tɩ b maneg b vɩɩmã.[19][20]Yʋʋmd 2019 yʋʋm-rɩt kiuugã, a kõ-b-la sɛb sɛb tẽnga tẽnga polis lekollẽ wã tɩ b tõog n zãms kambã karengã. Yaa a 'Library in the box' tʋʋm-teed ning sẽn na n sõng-a tɩ b tõog n yiis b sebrã lekollẽ wã n sõng-b tɩ b bãng b sẽn tõe n maan bũmb ninsã.[21] A sɩngame me n kõ Samira Bawumia Literature Prize sẽn na yɩl n kengd la waoogd gʋlsdb la bõn-naands sẽn tar yʋʋm 15 n tãag 25. B kɩtame tɩ b maan maan maan-kʋʋrã pipi neb nins sẽn paam n tõog n paam b tʋʋmdã. B kɩtame tɩ yaa maan-kʋʋr kiuug rasem 27 daar kiuug rasem a ye la b maan-a.[22]

A SEHP me yãka yam n na n sõng-b tɩ b paam pãng. Yaa b sẽn get b sẽn na n maan bũmb ninsã n sõng tɩ b bãngd pagb la b paam b pãnga.[23]A sẽn maan tʋʋm-kãsenga yaa "Needles4Girls", tɩ a kẽes bi-bɩɩg 2500 n kẽe mode lekollẽ wã tẽngã gill zugu, n na n sõng-b tɩ b paam n vɩɩmd sõma. [24]A kõo Gana pagbã sẽn be Gãna tẽn-kãsenga sẽn be Akra soolmẽ wã ligd sẽn ta 3,000 ne pagbã fãa.[25]A Bawumia tẽedame tɩ pagbã na n paama zu-loees n tõog n sõng-b tɩ b tõog n maan bũmb sẽn yaa to-to Ganaa arzɛkã pʋgẽ.[26]

Politiki

[tekre | teke sidgem]

A Samira Bawumia yɩɩ politikã zĩigẽ, a sɩdã Mahamadu Bawumia sẽn wa n yaa a Nana Akufo-Addo sẽn yaa politikã taoor soab n yãk yʋʋm 2016 wã.[27][28][29][30][31]Rẽ tɛka, a ra yaa a sɩd sẽn deeg a sɩdã, n lebg Ghana tẽnga taoor soab pʋga. A Samira sɩd rɩka naam tɩ yaa tẽnga taoor soab a yiib-n-soaba.[32]

Sẽn deng yʋʋm 2020 wã, a yaa tẽnga taoor soab a yiib-n-soabã. A ra yaa tẽnga taoor lʋɩtb taoor soaba n na n bool b raabã tɩ b yãk b rĩma n yãk a sɩdã tɩ b yɩ tẽnga taoor soaba, la a na n wa n bool b rĩma tɩ b yãk a yiib-soaba.[33][34][35][36][37]

Yʋʋmd 2021 soabã pʋgẽ, a Bawumia ne Ghana tẽnga pipi naaba, a Rebecca Akufo-Addo, zãgsame tɩ b pa kõ b sẽn yaa tẽnga taoor lʋɩtb sull ning sẽn yaa a Ghana tẽnga taoor lʋɩta wã la a pagã ligd ye. B lebs n kõ-b-la b sãnem nins fãa b sẽn da kõ-b yʋʋmd 2017 wã tɛka.[38][39][40][41]

Yʋʋmd 2023 soabã, Bawumia ne NPP kẽnga Kumawu n na n maan zab n na n sõng tẽnga taoor lʋɩtb sull ning sẽn dat n yɩ tẽnga taoor lʋɩta wã n tõog n paam tẽnga pʋga.[42][43]

B sẽn deegd-a wã

[tekre | teke sidgem]

Yʋʋmd 2018 wã, a Bawumia lebga Global Alliance for Clean Cookstoves nin-buiidã tẽn-tʋmdba, la a naag taab ne ONU taoor soaba Kofi Annan, Oscar-soabã sẽn paam-a laandi, la Gana wã yɩɩl-gʋlsda Rocky Dawuni sẽn paam-b Grammy wã n tʋm ne b tũud-n-taasã n paas b bãngrã sẽn na n yɩlẽ n bãngẽ tɩ b pa tar zĩ-loees sẽn yaa sõma ne koomã sẽn beẽ wã ye.[44]

Afrika pagb sẽn tar minimã kũunã, sẽn yaa siglgã sẽn tigim ne Afrɩka sull sẽn tũud ne Afrɩk tẽn-tẽnga (DAF) sẽn tʋmd ne a Baawumia, sẽn zĩnd Sandton City-Johannesburg, Afirik Dĩngre, yʋʋmd 2018 sɛt kiuug rasem 29 daarã, a sẽn kõ laafɩ wã wɛɛngẽ, a sẽn kẽes a toog siglgã siglgã pʋgẽ wã yĩnga.[45]

Yʋʋmd 2019 wã, a paama a yʋʋr t'a yaa ned a yopoe n paam n paam waoogre, a sẽn naag ne Ashden.[46][47][48]

Gãna pagb tigisg ning sẽn get pagbã sẽn paam b ma wã wã b sẽn maand yʋʋmd fãa, a Bawumia paama b kũun a tãabo a tʋʋm-naabã yĩnga. A sẽn paam-b kũunã sʋka, a Macon-Bibb County Award, a GWAG Humanitarian Award, la a Atlantic City Council Award ning sẽn kõ-a la a Lester Miller sẽn yaa tẽnga taoor soaba.[49][50]

Yʋʋmd 2023 wã, a Bawumia yɩɩ taoor soab sẽn zĩnd dũni gill biogas tigisgẽ wã pʋgẽ.[51][52]

D vɩɩmã

[tekre | teke sidgem]

A Bawumia kẽe kãadem ne Ghana tẽnga taoor soab a Mahamudu Bawumia, la b tara kamb a 4.[53][54]A paama a yam wʋsg Ghana tẽnga tẽnga b sẽn yãk yʋʋm 2016 wã. A ra zabda ne tʋʋm-dẽgd la b sẽn pa tõog n zã zãad b tẽnga ligd ye.[55]

Sebtiise

[tekre | teke sidgem]
  1. https://yen.com.gh/114514-profile-samira-bawumia-biography-pictures.html
  2. https://mobile.ghanaweb.com/person/Samira-Bawumia-2926
  3. https://www.modernghana.com/news/181403/samira-bawumia-unveiled.html
  4. https://citifmonline.com/2016/12/samira-bawumia-laud-ghanaians-for-voting-npp/
  5. https://www.pulse.com.gh/articles/news/local/samira-recounts-how-she-met-her-husband-dr-bawumia-2024080916041752213
  6. https://www.myjoyonline.com/samira-bawumia-receives-global-humanitarian-award-in-atlanta/
  7. https://asaaseradio.com/samira-bawumia-receives-global-humanitarian-award-in-america/
  8. https://angelonline.com.gh/2022/05/16/samira-bawumia-receives-humanitarian-awards-in-us/
  9. https://www.myjoyonline.com/samira-bawumia-graduates-with-law-degree-from-university-of-london/
  10. https://citifmonline.com/2015/05/pncs-chairman-to-retire-from-politics/
  11. https://asaaseradio.com/get-everyone-out-to-vote-for-npp-alhaji-ramadan-ambassador-to-uae-charges-npp-frontiers/
  12. https://web.archive.org/web/20190413113659/https://www.pulse.com.gh/profile-all-you-need-to-know-about-samira-bawumia/t21rrjl
  13. https://nweb.gimpa.edu.gh
  14. https://www.modernghana.com/news/437071/samira-bawumia-shines-and-glows-at-gimpa.html
  15. https://www.myjoyonline.com/samira-bawumia-graduates-with-law-degree-from-university-of-london/
  16. https://yen.com.gh/entertainment/style/229896-samira-bawumia-stuns-african-print-gown-graduates-university-london-a-law-degree/
  17. https://asaaseradio.com/video-samira-bawumia-graduates-from-university-of-london-with-degree-in-law/
  18. https://web.archive.org/web/20170506142735/http://pulse.com.gh/politics/profile-all-you-need-to-know-about-samira-bawumia-id5877044.html
  19. https://yen.com.gh/114514-profile-samira-bawumia-biography-pictures.html
  20. https://web.archive.org/web/20200812150533/http://sbawumia.org/sehp/mission/
  21. https://www.graphic.com.gh/news/general-news/second-lady-donates-library-books-to-police-basic-schools.html
  22. https://citinewsroom.com/2020/07/winners-of-1st-edition-of-samira-bawumias-literature-prize-awarded/
  23. https://sehp.sbawumia.org
  24. https://dailyguidenetwork.com/samira-bawumia-rolls-out-needles-for-girls-project-in-tamale/
  25. https://citinewsroom.com/2020/08/70-women-get-gh%c2%a23000-support-from-samira-bawumias-entrepreneurial-initiative/
  26. https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/1-200-women-benefit-from-Samira-Empowerment-and-Humanitarian-Projects-764337
  27. https://thebftonline.com/2023/07/17/samira-bawumia-the-quintessential-political-spouse/
  28. https://citifmonline.com/2016/11/samira-bawumia-campaigns-in-northern-region/
  29. https://citifmonline.com/2016/12/we-wont-forget-ndcs-lies-on-election-day-samira-bawumia/
  30. https://web.archive.org/web/20230731213607/https://www.peacefmonline.com/pages/politics/politics/201609/293120.php
  31. https://www.myjoyonline.com/etse-sikanku-samira-bawumia-the-quintessential-political-spouse/
  32. https://web.archive.org/web/20230731213606/https://theindependentghana.com/ndc-is-bereft-of-ideas-samira-bawumia/
  33. https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/vote-for-npp-samira-bawumia-tells-upper-east-region/2020/
  34. https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/second-lady-hajia-samira-bawumia-tours-afram-plains/2020/
  35. https://www.gbcghanaonline.com/general-news/government-committed-to-developing-zongo-communities-samira-bawumia/2020/
  36. https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/unite-for-victory-in-2020-mrs-bawumia/2019/
  37. https://www.gbcghanaonline.com/news/politics/retain-npp-in-power-come-2020-mrs-bawumia/2019/
  38. https://www.gbcghanaonline.com/news/samira-rejects-new-emoluments-pledges-to-refund-allowances-paid-her-since-2017/2021/
  39. https://www.gbcghanaonline.com/general/samira-bawumia-to-refund-allowances-paid-her-since-2017/2021/
  40. https://www.arise.tv/ghanas-second-lady-samira-bawumia-bows-to-public-outrage-set-to-refund-allowances/
  41. https://www.myjoyonline.com/presidential-spouses-emoluments-supreme-court-sets-may-4-to-give-ruling/
  42. https://mobile.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Bawumia-Samira-storm-Kumawu-to-rally-support-for-NPP-candidate-ahead-of-by-election-1770602
  43. https://www.myjoyonline.com/bawumia-and-samira-rally-support-for-npp-candidate-in-kumawu-ahead-of-tuesdays-by-election/
  44. https://web.archive.org/web/20181025183414/http://cleancookstoves.org/about/news/10-11-2017-global-alliance-for-clean-cookstoves-names-ghanaian-second-lady-samira-bawumia-as-ambassador.html
  45. https://dailyguidenetwork.com/samira-gets-international-award/
  46. https://www.graphic.com.gh/news/politics/ghana-news-samira-bawumia-receives-top-un-award.html
  47. https://web.archive.org/web/20230731202024/https://starrfm.com.gh/2019/10/samira-bawumia-receives-top-un-award/
  48. https://www.gbcghanaonline.com/news/second-lady-samira-bawumia-receives-top-un-award/2019/
  49. https://gna.org.gh/2022/05/hajia-samira-bawumia-honoured-in-atlanta-usa/
  50. https://web.archive.org/web/20230731205437/https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/NewsArchive/Samira-Bawumia-receives-humanitarian-awards-in-US-1539908
  51. https://world-biogas-summit.com/rick-duke-white-house-liaison-for-john-kerry-and-h-e-hadjia-samira-bawumia-second-lady-of-ghana-to-headline-world-biogas-summit-2022/
  52. https://web.archive.org/web/20230731205439/https://world-biogas-summit.com/samira-bawumia/
  53. https://mobile.ghanaweb.com/person/Samira-Bawumia-2926
  54. https://www.glitzafrica.com/glitz-top-100-inspirational-women/
  55. https://web.archive.org/web/20231202090032/https://sbawumia.org/samira-bawumia-profile/