Yãk-y n kẽng y sẽn tarã nengẽ

Winnie Byanyima

Soolge Wikipidiya
Winnie Byanyima
neda
Sex or genderfemale Tekre
Country of citizenshipUganda Tekre
Given nameWinnie Tekre
Date of birth13 Yuum-vẽkr kiuugu 1959 Tekre
Zĩ-ninga o rogeMbarara City Tekre
SpouseKizza Besigye Kifeefe Tekre
Languages spoken, written or signedEnglish Tekre
Occupationengineer, politician, diplomat, entrepreneur, aircraft pilot Tekre
EmployerUnited Nations Tekre
Position heldexecutive director, ambassador, Member of Parliament of Uganda Tekre
Educated atUniversity of Manchester, Cranfield University, Cranfield School of Management Tekre
Start of work period1981 Tekre
Affiliation stringOxfam International, Joint United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS), Executive Director of Oxfam International Tekre
Member of political partyForum for Democratic Change Tekre
Ethnic group Tekre
Religion or worldviewCatholicism Tekre

A Winifred Byanyima (tõnd sẽn dog yʋʋmd 1959 yʋʋm 1 soabã) yaa Ugandɩ tẽnga luglg ning sẽn get b sẽn get b yelle, politik soab, nin-tɩrɩka tʋʋmde, feminist la diplomat. A yaa UNAIDS taoor soaba, yʋʋm 2019 yʋʋm kiuugã pʋgẽ. [1]

Yʋʋmd 2013 soabã, a zĩnda Oxfam International taoor soaba, n tãag yʋʋmd 2019 soabã. [2]A yɩɩ tẽnga taoor soaba, la a yaa tẽnga taoor soaba. A yaa tẽnga taoor soab la tẽnga taoor soaba la tẽnga taoor soab.[3]

A SINGRE

[tekre | teke sidgem]

A Byanyima rogame Mbarara sẽn be Uganda sẽn be Wɛtɛrɩ soolmẽ wã, sẽn da yaa Brãtã protectorat wakat kãnga. A roagdbã yaa a Boniface Byanyima sẽn da yaa Demokraatã Party wã taoor soaba, la a Gertrude Byanyima, sẽn da yaa lekoll karen-saamb sẽn ki yʋʋmd 2008 yʋʋmd kiuugã pʋgẽ. [4] A Winnie Byanyima kẽnga Mount Saint Mary's College Namagunga sẽn be Mukono distrikã pʋgẽ. A paama a diplôme a ye a Manchester Inivèsite wã pʋgẽ, n lebg pipi Ugandã pag sẽn lebg a yenjinɛɛr a ye. A paama magister-dãmbã me ne masandã wɛɛngẽ, sẽn yaa kareng koglg wɛɛngẽ Cranfield Yunivɛrsitetã pʋgẽ. [5]

A BANGRE TUUMA

[tekre | teke sidgem]

A Byanyima sẽn paam a zãmsgo n yɩ awiyẽ wã tʋmda a Uganda Airlines wã n yɩ a loogr injenɛɛrã. A Yoweri Museveni sẽn yaa Ugand tẽnga taoor soab n sɩng yʋʋmd 1986 soabã, n sɩng a Ugandã bush zabr yʋʋm 1981-1986 wã, a Byanyima basa a tʋʋmde n kẽed n kẽed ne b tãb-biisã. A Museveni ne a Byanyima ra yaa bi-bɩɩse, la b ra yaa biiga n da wubd a Museveni lekollã la a karen-biisã fãa.

A Museveni, a Byanyima ne a sɩdã Kizza Besigye ra yaa zab-teed sẽn be NRA wã zabrã wakate. A Byanyima ne a sɩdã fãa sẽn wa n yaa a zu-soaba Museveni, a sẽn pa sak n deeg a sẽn da tẽed bũmb ningã yĩnga, b pa le mi a sẽn da segd n maan bũmb ningã ye. [6]

A Byanyima sẽn wa n tõog zabrã poore, a yɩɩ Uganda tẽn-tʋmdb sẽn be Frans yʋʋmd 1989 n tãag yʋʋmd 1994. Rẽ poore, a lebg n wa n lebg n kẽes a meng n kẽes a toog Ugand politikã pʋgẽ. A yɩɩ tẽnga taoor soab sẽn naan naan naan naan maan-kʋʋd ning sẽn naan naan maan yʋʋmd 1995 wã. A zĩnda tẽnga taoor dãmb taoor n tʋm yʋʋm a yiib pʋga, n yaa tẽnga taoor soab n zĩnd Mbarara tẽnga pʋga yʋʋmd 1994 n tãag yʋʋmd 2004. A yaa Afrɩka sull ning sẽn be Addis Abeba, Etiopi wã wã, pagb, pagb la pagb la b rãmb la b paasg tʋʋm tʋʋm tʋʋm taoor soaba.[7] A zĩnda tʋʋm kãnga pʋgẽ hal tɩ b yãk-a t'a yɩ ONU Tʋʋmdã siglgã taoor lʋɩtb sull ning sẽn get b sullã taoor soaba yʋʋmd 2006 yʋʋm kiuugã pʋgẽ. [8][9]

A Oxfam taoor soaba, 2013-2019 Yʋʋmd 2013 wã, b kɩtame tɩ b bãng tɩ b yaa a Byanyima sẽn na n yɩ Oxfam International taoor soaba,  n na n dɩk a Jeremy Hobbs.[10]A Byanyima sɩngame n na n yɩ a Oxfam taoor soaba yʋʋm a nu yʋʋmd 2013 soabã.  Yʋʋmd 2017 yʋʋm-rɩt kiuugã, a wilgame t'a sakame tɩ b yãk-a lame t'a lebg a Oxfam International taoor soaba.[11][12][13]

Yʋʋmd 2015 yʋʋm-vẽkr kiuugã, a Byanyima zĩnda a Zeova Kaset rãmbã taoor n zĩnd n wilg tɩ b pa segd n maan bũmb sẽn na yɩl tɩ b maan b toor ye.[14] A tũnugda ne b sõssã n na n maan bũmb sẽn na yɩl n boog arzɛk la naong rãmbã sʋka.[15] Bãngr-gomdã wilgame tɩ dũniyã neb sẽn tar arzɛk wʋsg n yɩɩd b taabã n tar arzɛkã pʋɩɩr sẽn ta 50% yʋʋmd 2014 soabã pʋgẽ. La bãmb 99% n pʋɩr a pʋɩrga.[1]Sẽn yaa to-to wã, b pa tõe n bãng tɩ b yaa b sẽn maand bũmb ninsã ye.[16][17][18]

Yʋʋmd 2016 yʋʋm-rɩt kiuugã pʋgẽ, b yãka a Byanyima t'a wa zĩnd ONU Naaba Sekretɛɛr-Tõor a Ban Ki-moon sull ning sẽn get tɩb sẽn kẽed ne bãagã wɛɛngẽ wã taoor soaba, sẽn yaa Sowiizɛɛr tẽnga taoor soab a Ruth Dreifuss ne Botswana tẽnga taoor soab sẽn yaa a Festus Mogae taoor soaba. [18][19][20]

A TUUM A TABA

[tekre | teke sidgem]
  • Virchow Prize for Global Health, Member of the Prize Committee (2022–present)[21]
  • Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria, Member of the Board[22]
  • Equality Now, Member of the Advisory Board[23]
  • International Gender Champions (IGC), Member[24]

A MENG VIIM

[tekre | teke sidgem]

Yʋʋmd 1999 tʋʋlg rasem 7 daarã, a Byanyima kẽnga kãadem ne a Kizza Besigye Nsambya, Kampala.[25] A Besigye yaa politikã sull ning sẽn boond tɩ Forum for Democratic Change (FDC) sẽn be Uganda wã taoor soaba. B yaa bi-ribl a ye ba-rãmb sẽn boond t'a Anselm. A Byanyima yaa FDC sull ning sẽn get a sẽn kẽesd a toog politikã pʋgẽ wã hal sẽn sɩng n lebg a sẽn lebg Uganda diplomat yʋʋmd 2004 wã. [26] A tara saam-bi-poak a nu: a Edith, a Anthony, a Martha, a Abraham la a Olivia.[27]

SEBTIISE

[tekre | teke sidgem]
  1. 1.0 1.1 https://www.monitor.co.ug/News/National/Besigye-wife-Winnie-charge-UNAIDS-Geneva-OXFAM/688334-5334992-15iii4m/index.html
  2. https://web.archive.org/web/20130119045405/http://www.oxfamblogs.org/eastafrica/?p=5641
  3. http://www.afdb.org/en/news-and-events/article/interview-with-undp-gender-team-director-winnie-byanyima-incorporating-gender-perspective-in-all-steps-of-economic-policy-management-process-7373/
  4. Conan Businge and Ali Waiswa (13 November 2008). "Byanyima's Wife Dead". New Vision. Kampala. Retrieved 3 November 2019.
  5. https://www.oxfam.org/en/winnie-byanyima-oxfam-international-executive-director
  6. Butagira, Tabu (6 May 2011). "Besigye Injuries Disturbing, Says Byanyima". Daily Monitor (Kampala). Retrieved 19 July 2014.
  7. Onyalla, Harriette (29 November 2006). "Byanyima Scoops Top Job". New Vision. Kampala. Retrieved 19 July 2014.
  8. Kiggundu, Edris (15 January 2013). "Winnie Byanyima To Head Oxfam". The Observer (Uganda). Retrieved 19 July 2014.
  9. {{cite web}}: |last= has generic name (help)
  10. https://www.oxfam.org/en/pressroom/pressreleases/2017-12-04/winnie-byanyima-serve-second-5-year-term-leading-oxfam
  11. https://www.theguardian.com/business/2015/jan/19/global-wealth-oxfam-inequality-davos-economic-summit-switzerland
  12. https://www.theguardian.com/business/2014/jan/20/oxfam-85-richest-people-half-of-the-world
  13. {{cite web}}: |last= has generic name (help)
  14. http://www.newyorker.com/business/currency/critics-oxfams-poverty-statistics-missing-point
  15. https://www.un.org/press/en/2015/sga1608.doc.htm
  16. https://www.unaids.org/en/resources/presscentre/pressreleaseandstatementarchive/2019/august/20190814_unaids-exd
  17. https://www.worldbank.org/en/topic/gender/publication/world-bank-advisory-council-on-gender-and-development
  18. 18.0 18.1 Commission for Universal Health Chatham House.
  19. https://www.france24.com/en/live-news/20240722-un-urges-gilead-to-make-history-with-game-changing-hiv-drug?utm_campaign=pharmalittle&utm_medium=email&_hsenc=p2ANqtz--M9A_UkKNlfsJFmOgvWZA8X3ivRR2n0OyV_F8gbInjmVKcf4DAHjJk7i1qEjsksg9CyOGxtOPcn4CgCMC8az_4XISPiA&_hsmi=316758759&utm_content=316758759&utm_source=hs_email
  20. https://medicinespatentpool.org/news-publications-post/the-medicines-patent-pool-and-gilead-sciences-sign-licence-for-bictegravir
  21. https://medicinespatentpool.org/news-publications-post/the-medicines-patent-pool-and-gilead-sciences-sign-licence-for-bictegravir
  22. https://en.wikipedia.org/wiki/The_Global_Fund_to_Fight_AIDS,_Tuberculosis_and_Malaria
  23. https://www.equalitynow.org/equality_now_advisory_board
  24. https://en.wikipedia.org/wiki/International_Gender_Champions
  25. Tumusiime, James; Nsigaye, Sarah (8 July 1999). "Winnie weds Col. Besigye". The Monitor. No. 189. pp. 1–2.
  26. Raymond Baguma, and Abdulkarim Ssengendo (4 February 2011). "I Cannot Leave Baby Besigye, Says Winnie". New Vision. Kampala. Retrieved 19 July 2014.
  27. Basiime, Felix (17 November 2008). "Winnie Byanyima Hails Deceased Mother". New Vision. Kampala. Retrieved 19 July 2014.