Yaa Ntiamoah Badu
| Sex or gender | female |
|---|---|
| Country of citizenship | Ghana |
| Date of birth | Yuum-vẽkr kiuugu 1951 |
| Zĩ-ninga o roge | Ghana |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Occupation | zoologist, academic |
| Employer | University of Ghana |
| Educated at | University of Ghana, University of Edinburgh, St Monica's Senior High School, Konongo Odumase Senior High School |
| Member of | Ghana Academy of Arts and Sciences |
| Award received | Order of the Golden Ark, RSPB Medal |
Yaa Ntiamoa-Baidu yaa Ghana zooloog, zĩ-likd sẽn yaa bãngd, karen-saamb la taoor lʋɩtb taoor soaba. Yʋʋmd 2017 tʋʋlg kiuugã, b yãka a ye t'a yɩ Ghana yʋʋm tusri wã yiri laog taoor soaba.[1] A yɩɩ Ghana karẽn-biis sull taoor soaba hal t'a yi a tʋʋmde yʋʋmd 2011. A yaa Gana tẽnga taoor soaba.[2]
Biography
[tekre | teke sidgem]Yaa Ntiamoa-Badiu zãmsda St. Monica Senior High School sẽn na yɩl n paam O-rɩtgã, la rẽ poore a zãmsda Konongo Odumase Senior High School n paam A-rɩta.[3] A zãmsda University of Ghana , la a paama zooloji pipi yʋʋmdã yʋʋmdã 1975 pʋgẽ,[3] la a paama PhD Edɛnbur Yunivɛrzi wã yʋʋmdã 1980.[2][4] A yɩɩ karen-saamb Gãna Yunivɛrzitetã zooloji wã pʋgẽ, yʋʋmd 1985 wã, la a yɩ karen-bi-pugl yʋʋm 1995. Yʋʋmd 2003 wã, b yãka a ye t'a yɩ karen-saamb sẽn tar minim sẽn ta zĩig fãa.[3][5][6]
B yãka-a lame tɩ b lebg karẽn-bi-poak sẽn geta vaeesgo, sɩnga la yiri. [7] A sẽn da be karẽn-biisã pʋgẽ wã, a yɩɩ Afrika tẽn-gãosgo zĩiga siglgã taoor soaba[8] la Ghana karẽn-biigã karẽn-bɛda sẽn na n yɩ karen-biis sull sẽn na n wa n zĩnd Afrika wã.[9] A tʋma ne Kwesi Yankah, sẽn da yaa karen-bi-bi-pugl sẽn geta b karen-biis la b karen-biisã yellã. A zĩnda a tʋʋmdã hal n tãag yʋʋmd 2011 t'a yi b zĩigẽ la a lebg n kẽnga prof. John Gyapong zĩigẽ. [7] Yʋʋmd 2005 wã, Yaa Ntiamoa-Baidu ne karen-biis a naas sẽn yaa karen-bi-rãmb sẽn yaa karen -biis buud toor-toore, n lebg Gana Art la bãngrã karen-biisa.[5]
MiDA taoor lʋɩtb sull
[tekre | teke sidgem]Yʋʋmd 2017 tʋʋlg kiuugã pʋgẽ, tẽnga taoor soab a Nana Akufo-Addo yãka a sẽn yaa a Naaba sẽn na n yɩ taoor soab yʋʋm tus a naas la a naansa wã taoor lʋɩtb sullã. [6][10]A sẽn wa n be wã, a sẽn wa n yaa a sẽn da be wã, b maana pʋlem a sẽn da wa n be a Zeova nengẽ wã. A prezida kõo a Soongã tʋʋmde, n na n wilg tɩ b na n tõog n pids a sẽn da rat n maan a yiib-n-soabã sẽn zems ne a Ghana goosneema ne Etazĩni yʋʋm kobsẽ wã koe-moonegã tʋʋmde. A sẽn dat n maan bũmb ning fãa yaa n dɩk ligd milyõ 498.2 wã n paas n paas n na n sõng ned ne a kom-bɩɩsã tɩ b paam n paam n paam pãnga. [10][11] Yaa yʋʋm a nu la b sẽn yãk tɩ b na n maan b sẽn na n maan bũmb ning fãa wã. [10]
Sebtiise
[tekre | teke sidgem]- ↑ https://www.ghanastar.com/news/find-solution-to-power-crisis-akufo-addo-tasks-mida/
- ↑ 2.0 2.1 "Yaa Ntiamoah Baidu, Biography". mobile ghanaweb. Archived from the original on 2023-11-16. Retrieved 2023-11-16.
- ↑ 3.0 3.1 3.2 https://web.archive.org/web/20200830165218/http://www.ug.edu.gh/news/prof-yaa-ntiamoa-baidu-receives-award-3rd-ghana-women-excellence-award-ceremony
- ↑ http://id.loc.gov/authorities/names/no96062941.html
- ↑ 5.0 5.1 https://www.ghanaweb.com/GhanaHomePage/economy/artikel.php?ID=77262
- ↑ 6.0 6.1 http://www.ghananewsagency.org/politics/president-akufo-addo-swears-in-new-mida-board-114271
- ↑ 7.0 7.1 "Legon Makes New Appointments". Modern Ghana. Retrieved 2017-12-02.
- ↑ https://web.archive.org/web/20200804081811/https://www.ug.edu.gh/news/university-ghana-receives-grant-climate-change-and-food-systems-research
- ↑ http://ugspace.ug.edu.gh/bitstream/handle/123456789/8364/Alex%20Antwi%20_%20Social%20Reintegration%20of%20Offenders%20and%20Recidivism%20in%20Ghana_2015.pdf?sequence=1
- ↑ 10.0 10.1 10.2 http://presidency.gov.gh/index.php/2017/03/13/president-akufo-addo-swears-in-mida-board/
- ↑ http://www.reportingoilandgas.org/ensure-clear-road-map-on-ecg-concession-nana-addo-to-mida-board/