Zainab Bangura
| Sex or gender | female |
|---|---|
| Country of citizenship | Sierra Leone |
| Name in native language | Zainab Bangura |
| Given name | Zainab |
| Family name | Bangura |
| Date of birth | 18 Yuum-sar kiuugu 1959 |
| Zĩ-ninga o roge | Yonibana |
| Languages spoken, written or signed | English |
| Occupation | diplomat, politician, minister |
| Employer | United Nations |
| Position held | Minister of Health of Sierra Leone, Minister of Foreign Affairs and International Cooperation, Special Representative of the Secretary-General on Sexual Violence in Conflict |
| Educated at | Fourah Bay College, University of Nottingham |
| Member of political party | All People's Congress |
| Religion or worldview | Islam |
| Award received | BBC 100 Women, honorary doctor of Syracuse University |
Haja Zainab Hawa Bangura (/ˈzaɪnəb ˈhɑːwə bəŋˈɡuːrə/; sẽn dog yʋʋmd 1959 yʋʋm kiuug rasem 18 wã) yaa Siɛr Leone politik soab la tʋʋm-tʋmd sẽn tʋmd b tʋʋmdã pʋgẽ, la yaa ONU Sɛkre-gɛt a António Guterres sẽn yãk-a t'a yɩ ONU Sɛkri-Gɛt a yembr sẽn be Nairobi wã wã taoor soaba yʋʋmd 2018 wã tɛka.[1][2] A yɩɩ b sẽn boond tɩ ONU nin-buiidã sẽn namsd b taabã, la b sẽn boond t'a Margot Wallström n zĩnd b taoor soaba, yʋʋm 2012 n tãag yʋʋm 2017. Yʋʋmd 2017 wã, a Pramila Patten n wa n dɩ a naamã.[3][4][5]
Yʋʋmd 2007 wã, a Bangura lebga Sierra Leone tẽnga taoor soaba, a Ernest Bai Koroma sẽn yaa tẽnga taoor soaba.[6] A yaa pag a yiib soaba sẽn zĩnd tʋʋm-kãng pʋgẽ, a Shirley Gbujama sẽn zĩnd tʋʋm kãng pʋgẽ yʋʋmd 1996 n tãag yʋʋmd 1997 wã poore. A yɩɩ bãagã la yel-paalg minisr yʋʋmd 2010 n tãag 2012.
A Viim singri
[tekre | teke sidgem]A Zainab Hawa Bangura ra yaa imam bi-pugl a ye, la a dogame "Zainab Hawa Sesay" tẽn-tẽng a Yonibana, Tonkolili sẽn be Brãsik Siɛr-Leone sẽn be sa-kãsengã pʋgẽ.[7] A yaa Temne buud-gomd neda. A rogame n kẽ zak sẽn pa tar ligd wʋsgo, la a kẽnga lekoll sẽn yaa pipi wã ne b sẽn kõ-a b bĩng sẽn yaa Mathora Girls Secondary School sẽn be Magburaka pʋga. A wa n kẽnga Annie Walsh Girls Secondary School sẽn be Freetown tẽnga pʋga.
Rẽ poore, a sẽn paam a diplôme Siera Leõon tẽnga Fourah Bay College wã, a Bangura kẽnga Etazĩni n na n paam a diplomas sẽn yaa siglgã taoor lʋɩtb taoor soaba sẽn be London City University Business School la Nottingham University wã pʋgẽ.[8] A sẽn da tar yʋʋm 30 wã, a lebga siglgã taoor lʋɩtb sull sull ning sẽn yaa a tẽng sull sẽn yaa siglgã taoor soab n yɩɩd a taabã.
Bangura gomda buud-goam a tãabo: Temne, Krio, la English.
A viim sen veeng
[tekre | teke sidgem]Pipi tuumde
[tekre | teke sidgem]Bangura lebga ned sẽn tʋmd tʋʋm-no-kãsems wakat ning sẽn yaa toog ne a nebã, tɩ Sɛɛrra Leõõ wã ra soogda NPRC sodaas junta wã. A sɩngame ne tʋʋm sẽn na n sõng tɩ b bãngd kom-bõonegã yelle, n tẽegd a karen-biisã tɩ a ma ra yaa kom-bɩɩs-bõone. Yʋʋmd 1995 wã, a ne a zu-soaba Yasmin Jusu-Sheriff n lugl pagb sẽn get b mens tɩ b get b mens n get b mens yelle. Yaa b sẽn get pagb sẽn get bũmb ninsã yell n get b yelle.[9] A yaa sẽn sigl-a a meng n sigl a Kampanj ning sẽn get b sẽn get b naam sõma (CGG) wã. Rẽ poore, a sẽn tũnug ne CGG n yɩ a platformã, a lʋɩɩs n na n maan tẽnsã soog sẽn kɩt tɩ NPRC yi a naamã yʋʋmd 1996 wã, la a lebs n deeg demokrɩtɛɛr goosneema. Yaa a Soɛrleõon pipi reegr sẽn yɩ demokrɩtɩɩr yʋʋm 25 pʋgẽ. La Soɛrleɔon sɛb-kãsemsã la nebã fãa yeelame tɩ yẽ n tõog n maan woto.
Yʋʋmd 1991-2002 Siɛrleõ zabrã sasa, a Bangura goma ne pãng n kɩɩs Révolutionnaire United Front (RUF) sẽn maan wẽnga ne nin-buiidã. A leb n goma a meng tʋʋm-wẽnsã sẽn be tẽnga taoor soab a Ahmad Tejan Kabbah taoor-tẽngã pʋgẽ wã yelle, la a sẽn gomd tʋʋm-wẽns nins sodaasã sẽn maand tẽnga nin-buiidã zugu. Yʋʋmd 1997 wã, zabr sẽn da be tẽngã zugã, a Bangura zoe n kẽe zĩm-biis koglg n kẽng a zoa wã sẽn be Gʋni.
Politik tuumde
[tekre | teke sidgem]Yʋʋmd 2002 wã, a Bangura ra zabda ne a Kabbah n na n yɩ Siɛrleõ tẽnga taoor soaba, n bas a sẽn da yaa a taoor soab ning sẽn pa tar sor n tʋmd tẽnga pʋga. A paama vot sẽn pa ta wã, la a Motion for Progress (MOP) pa tõog n paam zĩ-bʋs n zĩnd Sierra Leone tẽnga parlamentã pʋgẽ ye. A Bangura yeelame tɩ b sull sẽn pa sõd n yãk b no-rãmbã yaa b sẽn maan n maan wẽnga.
Yʋʋmd 2002 wã, Bangura lugla sull ning sẽn boond tɩ National Accountability Group wã. A sẽn dat n maan woto wã yaa n zab ne tʋʋm-dẽgd ning sẽn be sɛbã pʋsẽ wã, la n sõng tɩ b bãng b sẽn maand bũmb ninsã. Yʋʋmd 2006 wã, a yiisa Sierra Leone n kẽng Liberia sẽn be be be wã. A yaa ONU misiõ wã taoor soaba, la a paama tʋʋm-no-kãsems 16 la goosneema-rãmbã 30 sẽn na n lebs n me Liberia tẽn-kɩtbã.
A Bangura lebg n wa Sierra Leone yʋʋmd 2007 wã, a Ernest Bai Koroma sẽn tõog n yɩ prezida, n maan zab wʋsg ne tẽngã fãa wã, la b yãk-a t'a yɩ sodaas taoor soaba. Wakat kãnga, Sierra Leone neb wʋsg ra tẽedame tɩ zu-soabã sẽn wa n wa n wa yaa taoor soab ning sẽn da get goosneema wã yell sõma wã kɩtame t'a lebg taoor soab sẽn na yɩl n wilg t'a tara bas-m-yam n na n maan toeeng sẽn yaa kãsenga.
A Bangura sẽn yaa Musulman sẽn tũud a Zeova wã, a yãka a sẽk politik pʋgẽ yʋʋmd 2009 n kẽng Saawud Arabi Mecca sẽn yaa tẽn-sõngo, n na n naag a Zeova maan-kʋʋdã maan-kʋʋrã.[10]
A tuumde international politik puga
[tekre | teke sidgem]A Bangura sẽn yaa Musulman sẽn tũud a Zeova wã, a yãka a sẽk politik pʋgẽ yʋʋmd 2009 n kẽng Saawud Arabi Mecca sẽn yaa tẽn-sõngo, n na n naag a Zeova maan-kʋʋdã maan-kʋʋrã.[11]
A Bangura rɩka a tʋʋm-kãnga sẽn pʋgdã n yɩ Sɛk-Tʋʋr-soabã sẽn yaa nin-buiidã sẽn namsd b taabã ne yoobã wɛɛngẽ wã taoor lʋɩtb sull sull sull sull ning sẽn yaa sɛk-soabã taoor lʋɩtbã taoor soaba yʋʋm 2012 sɛt kiuug rasem 4 soabã. A yaa a sẽn yaa taoor soaba, a yaa ONU tʋʋm sẽn zabd ne yoobã sẽn namsdẽ wã taoor soaba.[12] A sẽn da be a tʋʋmdã pʋgẽ wã, a sõnga b sẽn na n yiis b sẽn na yɩl n tõog n zab ne pag ne rao wã sẽn kʋ-a wã la b sẽn maand to-to wã wɛɛngẽ, yʋʋmd 2014 wã, a sõngame tɩ b yiis b sẽn maan to-to n na n maan to-taag n bãng sẽn yaa to-to la b bao n bãng sẽn na n yɩ to-to.[13] A maana sõsg ne sodaasã sẽn da be Ivory Coast wã n na n kao bʋʋd ne b sẽn da be n gomd b sẽn maan to-to wã wɛɛngẽ wã.[7] Yʋʋmd kãng menga, a kẽnga Irɩk la Siri, n maan tʋʋm-noy sẽn na yɩl n tõog n zab ne yoobã sẽn be Irɩk ne Levant (ISIS) sodaas sʋka.[14]
Yʋʋmd 2018 n tãag yʋʋmd 2019, a Bangura zĩnda a meng taoor (a Katherine Sierra ne a Karen) n zĩnd Oxfam sull sẽn get b sẽn maand to-to wã wɛɛngẽ.[15] Yʋʋmd 2019 wã, a Guterres yãka a Maimunah Mohd Sharif tɩ b lebg ONU Biiri wã taoor soaba.[8]
Tuuma ataaba
[tekre | teke sidgem]- International Gender Champions (IGC),sulli[16]
- Africa Group for Justice and Accountability, sulli[17]
- Interpeace, Member of the Governing Board[18]
- United Nations Institute for Training and Research (UNITAR), sulli sen be Division for Peace Advisory Board[19]
- Women Political Leaders Global Forum (WPL), sulli mbe Global Advisory Board[20]
- World Movement for Democracy, Chair of the Steering Committee[21]
A bangri
[tekre | teke sidgem]A Bangura paama b tẽn-tẽnsã tõod wʋsg a sẽn moon n paasd demokrasiya la ninsaalb hakɩ wã Afrika, sẽn tar n be: Afrika tẽn-tẽngã taoor lʋɩtbã tʋʋmde (Nigeria, 1999); Advoka wã sẽn get b mensã tʋʋmde (New York, 2000); A. Philip Randolph Institute (Washington, DC) sẽn kõ a Bayard Rustin Humanitarian Award (Washington DC, 2006); la National Endowment for Democracy Award (W Washington, DC, 2006).
Yʋʋmd 2013 yʋʋm-rɩt kiuugã pʋgẽ, Bangura paama kũun sẽn yit siglgã sẽn boond tɩ Project 1808 Inc. sẽn tʋmd ne Wisconsin Madison Africa Studies, International Studies wã. A Bangura paama kũunã a sẽn maan n wilg tɩ a tara pãng n na n sõng dũni gill fãa nebã tɩ b bãng bũmb nins sẽn namsd b sẽn maand to-to wã. A kɩtame tɩ b tõog n sõng dũni taoor dãmb, kɩɩms-n-taas, zab-n-taagbã, sẽn paam-b kʋɩlemã la b tigimsã.[22] Yʋʋmd kãng menga, b talla a yʋʋr tɩ BBC pagb 100 sʋka.[23]
Le gese
[tekre | teke sidgem]- United Nations Office at Nairobi
- Office of the Special Representative of the Secretary-General on Sexual Violence in Conflict
Sebtiise
[tekre | teke sidgem]- ↑ "Office of the Director-General | United Nations Office at Nairobi". unon.org. Retrieved 2025-07-15.
- ↑ "Ms. Zainab Hawa Bangura of Sierra Leone - Director-General of the United Nations Office at Nairobi (UNON) | United Nations Secretary-General". www.un.org. Retrieved 2025-07-15.
- ↑ https://www.un.org/News/Press/docs/2007/sga1354.doc.htm
- ↑ https://www.un.org/press/en/2017/sga1719.doc.htm
- ↑ http://www.un.org/sexualviolenceinconflict/about-us/about-the-office/
- ↑ http://news.sl/drwebsite/publish/article_20056717.shtml
- ↑ 7.0 7.1 https://www.nytimes.com/2015/07/04/world/middleeast/un-envoy-draws-on-her-own-past-to-help-abused-women.html
- ↑ 8.0 8.1 https://www.un.org/press/en/2019/sga1934.doc.htm
- ↑ https://muse.jhu.edu/pub/315/oa_monograph/book/66323
- ↑ https://web.archive.org/web/20111004092035/http://www.sierraexpressmedia.com/archives/3449
- ↑ https://web.archive.org/web/20211026053844/http://www.lifesavingcommodities.org/about/composition-of-the-commission/
- ↑ https://www.un.org/sexualviolenceinconflict/press-release/zainab-bangura-joins-the-office-of-the-special-representative-of-the-secretary-general-on-sexual-violence-in-conflict/
- ↑ https://www.theguardian.com/global-development/2014/jun/11/protocol-launched-sexual-violence-in-conflict
- ↑ https://www.theguardian.com/world/2015/jun/09/isis-slave-markets-sell-girls-for-as-little-as-a-pack-of-cigarettes-un-envoy-says
- ↑ https://www.oxfam.org/en/pressroom/pressreleases/2018-03-16/oxfam-announces-zainab-bangura-and-katherine-sierra-co-lead
- ↑ https://genderchampions.com/champions
- ↑ https://web.archive.org/web/20190327095856/http://www.wayamo.com/africa-group-for-justice-and-accountability/members/
- ↑ https://www.interpeace.org/who-we-are/governance-and-leadership/former-board-members/
- ↑ https://en.wikipedia.org/wiki/United_Nations_Institute_for_Training_and_Research
- ↑ https://www.womenpoliticalleaders.org/about/advisory-board/
- ↑ https://www.movedemocracy.org/person/zainab-bangura
- ↑ https://web.archive.org/web/20131213203408/http://www.sierraexpressmedia.com/archives/63856
- ↑ https://www.bbc.com/news/world-24579511