Yãk-y n kẽng y sẽn tarã nengẽ

Timkat

Soolge Wikipidiya
Timkat
party
Main subjectepiphany Tekre
Country of originEthiopia Tekre
Intangible cultural heritage statusRepresentative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity Tekre
Described at URLhttps://ich.unesco.org/en/RL/01491, https://ich.unesco.org/fr/RL/01491, https://ich.unesco.org/es/RL/01491 Tekre

Timket (Ge'ez: ጥምቀት T"imk'et) yaa Ethiopian Orthodox Tewahedo Tigeng la Eritrean Orthodox Tewaheda Tigeng sẽn maand a Epiphany wã kibsã. B maanda-a-la yʋʋmd 1 kiuug rasem 19 (sẽn yaa yʋʋm-soabg rasem 20), sẽn zemsa ne a 11 soabã, a Terr kiuugã, Ge'ez kalendɛɛrã pʋgẽ.

Timkat wã maanda a Zezi lisgã Zʋrdẽ kʋɩlgã pʋgẽ. Rãam-kãngã yaa sẽn yɩɩd fãa, a sẽn maand lisgã kibay yĩnga (a wõnd kiris-neb wʋsg sẽn maand a woto Zĩ-sõngã pʋgẽ b sã n wa kẽng Zʋrdẽ wã).

Tʋʋm-kãsems nins sẽn be Timkatã sasa, b sẽn boond tɩ Tabot wã, sẽn yaa kãabg koglgã makrã, sẽn be Etiopi tẽn-kugrã fãa zugu (a wõnd tẽn-kugr kug-zẽngã), b pakda a Zeova ne fut sẽn tar pãng n gãneg-a wã, la b zãad-a-la maan-kʋʋdã zugã. Tabotã, sẽn yaa bũmb ning nebã sẽn pa mi n yɩɩd pĩndã, makda a Zezi sẽn wa n na n deeg lisgã, a sẽn wa Zʋrdẽ wã wã, a sẽn yɩ Mesi wã.[1] B maanda Wẽnnaam liturgie wã rũnna rʋʋnde (saas a 2 sẽn kolg) ko-kãsengã bɩ koom koglg pʋga. Rẽ poore, b ningda koomã sẽn be be wã bark sã n wa vẽege, n ningd-b koomã, tɩ kẽer kẽ koomẽ n sig b mens n lebg n lebg koom-koglg pʋlem dãmba. La yɩɩlã ka bas be ye; a Donald N. Levine wilgame tɩ yaa yʋʋmd 1960 wã sɩngrẽ wã kibs n kɩt tɩ b maand woto:

Tʋʋl-kãng wĩntoogã, a Timqat daarã, neb wʋsg tigma taab n na n tɩ zĩnd tigisgã zĩigẽ. Neb nins sẽn da kẽng b roogẽ n tɩ gãeeg n tɩ gãneg n lebg n wa wã kɩtame tɩ b tall ko-kãsengã n lebs-a wẽnd-doogẽ wã. Ra-kʋʋdbã sẽn da zãad fu-wõnda la b sẽn zãad b sam-biis ne b sam-bɛdã, b yɩɩnda yɩɩl la b yɩɩl n maand yɩɩl la kãsem dãmbã sẽn maand woto wã, b sẽn yãagdẽ wã, b kẽnga ne nin-vɩɩs sẽn tar yʋʋm sẽn ta pĩnda n yɩɩl yɩɩl la yɩɩl sẽn yaa kãn-kãe ne b sẽn datã, la kambã zoees n kẽnd n kẽndẽb sẽn tʋmd ne tʋʋm-kãsemse, la b tõe n kẽes b toog tʋʋm-kãemã pʋgẽ. Pagbã sẽn yeelg b sẽn yaa sõma n yɩɩd wã, b sẽn maand b sẽn tõe fãa n paam b lohormã daarã, b gomda ne sũ-noogo. Bi-bɩɩsã sẽn yaa sodaasã wã ra na n yɩɩnda ne sũ-noogo, n leb n ket n kelgd yɩɩl sẽn yaa sõma. B sẽn maand kibs-kãngã wã, UNESCO me wilgame tɩ yaa bõn-paal sẽn pa tar yõod ne nebã. B sã n wa lebs koglgã a sẽn da be zĩig ningã, ned fãa lebda a yiri n tɩ rɩ. Yaa kibs-kãngã n yaa kibs-kãsems a ye, sã n pa kibs-kãsengã ye.[2]

UNESCO sẽn kẽes a Timkat yʋʋmd 2019 wã pʋgẽ, a paama b sẽn na n wilg tɩ yaa tẽng nin-buiidã sẽn tar bũmb nins sẽn pa tar yõodã.[3]

Sebtiise

[tekre | teke sidgem]
  1. https://books.google.com/books?id=llmCOvtWcUcC
  2. https://books.google.com/books?id=uP16oAEACAAJ
  3. https://ich.unesco.org/en/lists

Zems-n-taase

[tekre | teke sidgem]
  • "Timket" (PDF). Yʋʋmd 2004 zĩ-likr rasem 13. Archivée à partir de l'original (PDF) le 6 février 2012. A paama-a 2014-10-04.
  • "Ethiopian Rift Valley Safaris - Timket - Epiphany in Ethiopia". ethiopianriftvalleysafaris.com. Archived from the original on 2014-09-29. A sẽn yi n wa be wã. A paama-a 2014-10-04.
  • "meskelsquare.com". meskelsquare.com. Archived from the original on 2012-02-07. A paama-a 2014-10-04.
  • Timkat kibsã Lalibela
  • v
  • t
  • e

Epiphany

Calendar
  • Epiphany
    • Epiphany season
      • Ordinary Time
  • Week of Prayer for Christian Unity
  • Presentation of Jesus at the Temple
  • Great Blessing of Waters at Theophany (Eastern Orthodox)
  • Epiphany feast days (East Syriac Rite)
  • Timkat (Ethiopian Orthodox Church)
  • Little Christmas (Julian Calendar)
  • Feast of the Transfiguration (Certain Protestants)
Topics
  • Herod the Great
  • Flight into Egypt
  • Star of Bethlehem
  • Biblical Magi
    • Adoration of the Magi
    • Balthazar
      • San Baltasar
    • Caspar
    • Melchior
  • Baptism of the Lord
  • Marriage at Cana
Traditions
  • King cake
  • Epiphany Eve
    • Cavalcade of Magi
  • Chalking the door
  • Pilgrimage to Al-Maghtas
  • Badalisc
  • La Befana
  • Moravian star
  • Saint Knut's Day
  • Star singers
Hymns

and carols

  • As with Gladness Men of Old
  • Brightest and Best
  • Stern über Bethlehem (Star above Bethlehem)
  • The Three Kings
  • We Three Kings of Orient Are
  • Wie schön leuchtet der Morgenstern (How Lovely Shines the Morning Star)
Noted works
  • Church cantatas for the Feast of Epiphany (and following)
  • Orgelbüchlein § Epiphany BWV 616–617
  • Category